დიპლომების, ნიშნებისა და კვალიფიკაციების თარგმანი ბულგარეთში აღიარებისა და ჩარიცხვისთვის

ბულგარული აღიარების სისტემა: ვინ რას აღიარებს

ბულგარეთში უცხოური განათლების აღიარება ორ დონეზე ხდება. საშუალო განათლებას - ატესტატს - განათლების რეგიონული დეპარტამენტები აღიარებენ. უმაღლეს განათლებას - დიპლომს - სწავლის გასაგრძელებლად ჩვეულებრივ უნივერსიტეტი აღიარებს, პროფესიული მიზნით კი ეროვნული ცენტრის ან უფლებამოსილი ორგანოს პროცედურა მოქმედებს.

ეროვნული საინფორმაციო და დოკუმენტაციის ცენტრი ბულგარეთში უცხოური დიპლომების შესახებ ინფორმაციას, დიპლომების რეესტრს და პროცედურებს კოორდინირებს. ქართული დიპლომის შემთხვევაში ცენტრი ხშირად ამოწმებს, რომ გამცემი უნივერსიტეტი საქართველოში აკრედიტებულია და პროგრამა სახელმწიფოს მიერ აღიარებულია.

რეგულირებულ პროფესიებში - მედიცინა, სტომატოლოგია, ფარმაცია, არქიტექტურა - აღიარებას დამატებითი პროცედურები ახლავს. ჩვენი რეკომენდაცია: ჯერ დააზუსტეთ, რომელ ორგანოს მიმართავთ და რას ითხოვს, შემდეგ მოამზადეთ ქართული დოკუმენტები.

რა დოკუმენტები სჭირდება ქართული დიპლომის აღიარებას

• დიპლომი - აპოსტილით.
• დიპლომის დანართი - საგნები, კრედიტები, ნიშნები; აპოსტილით.
• წინა საფეხურის დოკუმენტი - მაგისტრატურის ან დოქტორანტურის აღიარებისას ბაკალავრის დიპლომიც, საშუალო განათლების ატესტატიც.
• პასპორტი.
• სასწავლო პროგრამა - ზოგჯერ, რეგულირებულ პროფესიებში ხშირად.
• უნივერსიტეტის აკრედიტაციის დადასტურება - ზოგჯერ.

ყველა დოკუმენტი ბულგარული თარგმანით. ზოგი ბულგარული ორგანო ბულგარეთში დამოწმებულ თარგმანს ითხოვს; ჩვენი ბულგარული თარგმანი ამ შემთხვევაშიც საფუძვლად გამოდგება, და ბულგარელ მთარგმნელს ქართული ორიგინალის ცოდნა აღარ დასჭირდება.

ქართული დიპლომის დანართი ხშირად ქართულ-ინგლისურია; ბულგარული თარგმანი მაინც ქართული ოფიციალური ტექსტიდან კეთდება.

ბულგარული სამედიცინო უნივერსიტეტები

ბულგარეთს რამდენიმე სამედიცინო უნივერსიტეტი და სამედიცინო ფაკულტეტი აქვს - სოფიაში, პლოვდივში, ვარნაში, პლევენსა და სტარა ზაგორაში - რომლებიც მედიცინას, სტომატოლოგიას და ფარმაციას ინგლისურად ასწავლიან. ქართველი სტუდენტები ამ პროგრამებში ერთ-ერთი აქტიური საერთაშორისო ჯგუფია.

ჩარიცხვა ჩვეულებრივ მისაღები გამოცდით ხდება - ბიოლოგია და ქიმია, ზოგჯერ ინგლისური - რომელიც უნივერსიტეტში ან ონლაინ ტარდება. გამოცდამდე უნივერსიტეტს განაცხადის პაკეტი სჭირდება: ატესტატი ნიშნებით, პასპორტი, სამედიცინო ცნობა, ფოტოები, ზოგჯერ სამოტივაციო წერილი.

ჩარიცხვის შემდეგ - საშუალო განათლების აღიარება რეგიონულ დეპარტამენტში, განათლების სამინისტროს დადასტურება და D ვიზა. ეს ყველაფერი ზაფხულში და შემოდგომის დასაწყისში უნდა მოესწროს.

ტექნიკური უნივერსიტეტები და სხვა პროგრამები

მედიცინის გარდა, ქართველი სტუდენტები ბულგარეთში ინჟინერიას, ინფორმატიკას, ბიზნესს და ტურიზმს სწავლობენ. სოფიის ტექნიკური უნივერსიტეტი და სხვა ტექნიკური სკოლები ზოგ პროგრამას ინგლისურად ან გერმანულად ასწავლიან. ვარნის ეკონომიკური და საზღვაო სკოლები შავი ზღვის ეკონომიკისთვის ამზადებენ სპეციალისტებს - ეს ბათუმელი და ფოთელი სტუდენტებისთვის განსაკუთრებით საინტერესოა.

ბულგარულენოვან პროგრამაზე უცხოელ სტუდენტს ხშირად მოსამზადებელი ენის წელი სჭირდება, რომლის ბოლოს ბულგარული ენის სერტიფიკატს იღებს.

ტექნიკური პროგრამისთვის ქართული ატესტატის მათემატიკის, ფიზიკის და ქიმიის ნიშნები განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია, და ბულგარულ თარგმანში საგნების სახელები ზუსტად ბულგარული სასკოლო ტერმინოლოგიით უნდა იყოს.

საშუალო განათლების აღიარება

ბულგარულ უნივერსიტეტში ჩარიცხვისთვის ქართველ სტუდენტს საშუალო განათლების აღიარება სჭირდება, რომელსაც განათლების რეგიონული დეპარტამენტი ახორციელებს. დეპარტამენტი ამოწმებს, რომ ქართული ატესტატი ბულგარული საშუალო განათლების დამამთავრებელი დოკუმენტის ეკვივალენტურია და უნივერსიტეტში სწავლის უფლებას იძლევა.

საჭიროა: ატესტატი და ნიშნების დანართი - აპოსტილით და ბულგარული თარგმანით - პასპორტი, ზოგჯერ ცნობა, რომ ატესტატი საქართველოში უნივერსიტეტში ჩარიცხვის უფლებას იძლევა. ეს უკანასკნელი ქართული განათლების სისტემიდან ცალკე უნდა მოითხოვოთ, აპოსტილით.

აღიარების პროცესში ქართული ნიშნები ბულგარულ სისტემაზე გადაიყვანება - ამას დეპარტამენტი აკეთებს, არა მთარგმნელი. ჩვენ ნიშნებს ორიგინალის მიხედვით ვთარგმნით, შეფასების სისტემის ახსნით.

ბულგარული შეფასების სისტემა: 2-დან 6-მდე

ბულგარეთში სკოლაშიც და უნივერსიტეტშიც ექვსქულიანი სკალა გამოიყენება, სადაც 6 ფრიადია, 5 - ძალიან კარგი, 4 - კარგი, 3 - საშუალო, 2 - ცუდი, ანუ ჩაუთვლელი. 1 ნიშანი არ არსებობს. ნიშანს ხშირად სიტყვიერი შეფასებაც ახლავს.

ქართველი მკითხველისთვის ეს სისტემა უჩვეულოა: ბულგარული 5 ქართული სკოლის 10-ქულიან სკალაზე არც 5-ს შეესაბამება და არც 8-ს - ეს სხვა სისტემაა. ამიტომ ბულგარული ნიშნების ფურცლის ქართულ თარგმანში ნიშნებს უცვლელად ვწერთ, სიტყვიერ შეფასებას ვთარგმნით, და სკალის მოკლე ახსნას ვურთავთ.

საპირისპიროდ, ქართული ათქულიანი და ასქულიანი ნიშნები ბულგარულ თარგმანში უცვლელად გადადის, ქართული სკალის ახსნით, რომ ბულგარულმა დეპარტამენტმა ნიშნები სწორად გადაიყვანოს.

ბულგარული ხარისხები და ექიმის დიპლომი

ბულგარული უმაღლესი განათლება ბოლონიურ სისტემას მიჰყვება: ბაკალავრი, მაგისტრი, დოქტორი. არის პროფესიული ბაკალავრიც - სამწლიანი, პრაქტიკულად ორიენტირებული.

სამედიცინო განათლებას თავისებურება აქვს: ექვსწლიანი ინტეგრირებული პროგრამა მედიცინის მაგისტრის ხარისხით და „ექიმის" პროფესიული კვალიფიკაციით მთავრდება. ქართველ მკითხველს „მაგისტრი" შეიძლება ორწლიან მაგისტრატურად მოეჩვენოს - ამიტომ თარგმანში ხარისხს ზუსტად ვწერთ და კვალიფიკაციას ცალკე ვუთითებთ: „მედიცინის მაგისტრი, კვალიფიკაცია - ექიმი".

ანალოგიურად სტომატოლოგიასა და ფარმაციაში: „სტომატოლოგიის მაგისტრი, კვალიფიკაცია - სტომატოლოგი", „ფარმაციის მაგისტრი, კვალიფიკაცია - ფარმაცევტი".

ბულგარული დიპლომები საქართველოში: აღიარება და დასაქმება

ქართველი, რომელიც ბულგარულ უნივერსიტეტს ამთავრებს და ბრუნდება, დიპლომის აღიარებას განათლების ხარისხის განვითარების ეროვნულ ცენტრში გადის. საჭიროა დიპლომი, დანართი, აპოსტილი განათლებისა და მეცნიერების სამინისტროში და ქართული ნოტარიული თარგმანი.

ექიმისთვის აღიარების შემდეგ იწყება პროფესიული გზა საქართველოში: სახელმწიფო სასერტიფიკაციო გამოცდა, რეზიდენტურა, სამედიცინო საქმიანობის ლიცენზია. ბულგარული სტაჟირების, კლინიკური პრაქტიკისა და სპეციალიზაციის დოკუმენტები ამ პროცესში ქართულად სჭირდება.

რეკომენდაცია: დიპლომს, დანართს და კლინიკური პრაქტიკის დოკუმენტებს აპოსტილი ბულგარეთიდან წამოსვლამდე დაადეთ. საქართველოდან ეს კვირებს მოითხოვს.

ქართველი ექიმები ბულგარეთში და ევროკავშირში

ზოგი ქართველი, რომელმაც მედიცინა ბულგარეთში დაამთავრა, ბულგარეთში ან ევროკავშირის სხვა ქვეყანაში რჩება. ბულგარული დიპლომი ევროკავშირის შიგნით ავტომატური აღიარების სისტემით მოქმედებს, მაგრამ ეს არ ნიშნავს, რომ მესამე ქვეყნის მოქალაქეს - ქართველს - ყველა ქვეყანაში შეზღუდვის გარეშე შეუძლია მუშაობა: ბინადრობისა და სამუშაო ნებართვის საკითხი ცალკეა.

ქართველი ექიმი, რომელიც საქართველოში განათლებამიღებულია და ბულგარეთში სამუშაოდ მიდის, უფრო რთულ გზას გადის: დიპლომის აღიარება, ბულგარული ენის ცოდნის დადასტურება, ზოგჯერ გამოცდები. ქართულ დოკუმენტებს - დიპლომი, დანართი, რეზიდენტურა, ლიცენზია, სამუშაო გამოცდილება - ბულგარულად ვთარგმნით, სამედიცინო ტერმინოლოგიით.

სკოლის ცნობები

ქართველი ბავშვი, რომელიც ოჯახთან ერთად ბულგარეთში გადადის, ბულგარულ სკოლაში ჩარიცხვისთვის წინა კლასების აღიარებას საჭიროებს. რეგიონული დეპარტამენტი ქართულ სკოლის ცნობას ან ტაბელს აფასებს და წყვეტს, რომელ კლასში ჩაირიცხოს ბავშვი.

საჭიროა: ცნობა დასრულებული კლასების შესახებ, ნიშნებით - აპოსტილით და ბულგარული თარგმანით. ზოგი დეპარტამენტი სასწავლო გეგმასაც ითხოვს.

საპირისპიროდ, ბულგარეთიდან დაბრუნებული ბავშვის ბულგარული სკოლის ცნობა - დასრულებული კლასის ცნობა ან მოსწავლის წიგნაკი - ქართული ნოტარიული თარგმანით ქართულ საჯარო სკოლაში. ექვსქულიანი ნიშნები უცვლელად, სისტემის ახსნით.

სტუდენტის ცნობები

სტუდენტის ცნობა - ბულგარული უნივერსიტეტი ბულგარულად ან ინგლისურად გასცემს. ქართულ უწყებაში - ოჯახის შემწეობისთვის, სამხედრო აღრიცხვისთვის, ბანკისთვის - ქართული თარგმანით.

აკადემიური ცნობა - გავლილი საგნები და ნიშნები, როცა სტუდენტი უნივერსიტეტს ცვლის ან სწავლა შეწყვიტა. ქართულ უნივერსიტეტში კრედიტების აღიარებისთვის.

ცნობა სწავლის დასრულების შესახებ - როცა დიპლომი ჯერ არ გაცემულა; ზოგჯერ რეზიდენტურის განაცხადისთვის სჭირდება.

ქართული უნივერსიტეტის ცნობები ბულგარეთისთვის - D ვიზისთვის, გაცვლითი პროგრამისთვის - ბულგარულად ან ინგლისურად.

ენის სერტიფიკატები

ინგლისურენოვან პროგრამაზე ბულგარული უნივერსიტეტი ინგლისური ენის ცოდნის დადასტურებას ითხოვს - საერთაშორისო სერტიფიკატით ან საკუთარი ტესტით. საერთაშორისო სერტიფიკატი თარგმანს არ საჭიროებს.

ბულგარულენოვან პროგრამაზე - ბულგარული ენის სერტიფიკატი, ხშირად უნივერსიტეტის მოსამზადებელი წლის ბოლოს. ინგლისურენოვან სამედიცინო პროგრამებშიც სტუდენტები ბულგარულს სწავლობენ, რადგან კლინიკურ პრაქტიკაზე პაციენტებთან ბულგარულად საუბარი სჭირდებათ.

ქართული ენის სერტიფიკატი ბულგარელისთვის, რომელიც საქართველოში სწავლობს ან მუშაობს, CV-სთვის ბულგარულად ან ინგლისურად ითარგმნება.

სამოტივაციო წერილები, რეკომენდაციები და CV

სამოტივაციო წერილი - სამედიცინო უნივერსიტეტში განაცხადისთვის ხშირად ინგლისურად იწერება. თუ სტუდენტი ქართულად წერს, ვთარგმნით და ვეხმარებით ადაპტაციაში, რომ მოტივაცია ბუნებრივად გადაეცეს.

რეკომენდაციის წერილები - ქართველი მასწავლებლებისა და პროფესორებისგან, ინგლისურად ან ბულგარულად.

CV - ბულგარული ბაზრისთვის ევროპული ფორმატი, ხშირად Europass. ქართული CV-ის ადაპტაცია - სტრუქტურა, ფორმულირებები, ზედმეტი პირადი ინფორმაციის ამოღება.

ბულგარული დიპლომის მქონე ქართველი ექიმის CV ქართული ბაზრისთვის - ქართულად, ბულგარული კლინიკური გამოცდილების ზუსტი აღწერით.

მისაღები გამოცდა და მოსამზადებელი დოკუმენტები

ბულგარული სამედიცინო უნივერსიტეტების მისაღები გამოცდა ჩვეულებრივ ბიოლოგიასა და ქიმიაში ტარდება, ზოგჯერ ინგლისურის ტესტიც ემატება. ზოგი უნივერსიტეტი გამოცდას ონლაინ ატარებს, ზოგი - ადგილზე, ზოგი კი ქართულ ქალაქებში წარმომადგენლების მეშვეობით. ფორმატი და თარიღები ყოველწლიურად იცვლება.

გამოცდაზე დასაშვებად უნივერსიტეტს წინასწარ სჭირდება განაცხადის პაკეტი, ხშირად ინგლისურად. ატესტატი და ნიშნები - ინგლისური ან ბულგარული თარგმანით, უნივერსიტეტის მოთხოვნით. ზოგი უნივერსიტეტი პირველ ეტაპზე სერტიფიცირებულ თარგმანს იღებს, ხოლო ჩარიცხვის შემდეგ - ნოტარიულს და აპოსტილირებულს.

ჩვენ ორივე ეტაპს ვგეგმავთ ერთად: პირველი - სწრაფი სერტიფიცირებული ინგლისური თარგმანი განაცხადისთვის; მეორე - ბულგარული ნოტარიული თარგმანი აპოსტილირებულ დოკუმენტებზე აღიარებისა და ვიზისთვის.

სამედიცინო ცნობა და ჯანმრთელობის დაზღვევა სტუდენტისთვის

ბულგარული უნივერსიტეტი და ვიზის პროცედურა სტუდენტისგან სამედიცინო ცნობას ითხოვს: ზოგადი ჯანმრთელობა, ზოგჯერ ინფექციური დაავადებების ანალიზები, აცრები. ქართული სამედიცინო ცნობა ბულგარული ან ინგლისური თარგმანით, სამედიცინო ტერმინოლოგიით.

ჯანმრთელობის დაზღვევა D ვიზისთვის და შემდეგ ბინადრობისთვის სავალდებულოა. ქართული სადაზღვევო პოლისი ბულგარულ ან ინგლისურ თარგმანს შეიძლება საჭიროებდეს, თუ უნივერსიტეტი ან საელჩო მას იღებს; ხშირად სტუდენტი ბულგარულ დაზღვევას იძენს ჩასვლისთანავე.

სამედიცინო სტუდენტებს კლინიკურ პრაქტიკამდე დამატებითი ანალიზები და აცრები სჭირდებათ - B ჰეპატიტი, ტუბერკულოზის სკრინინგი. ქართული ანალიზების თარგმანი ბულგარულად ან ინგლისურად სწრაფად მზადდება.

ფარმაცევტები, სტომატოლოგები და სხვა რეგულირებული პროფესიები

ბულგარეთში ფარმაციისა და სტომატოლოგიის დიპლომები, მედიცინის მსგავსად, ხუთ-ექვსწლიანი ინტეგრირებული პროგრამებია. ქართველი, რომელიც ამ დიპლომით ბრუნდება, აღიარებას და შემდეგ სასერტიფიკაციო პროცედურას გადის.

ბულგარული დიპლომის დანართი ამ პროფესიებში ვრცელია: კლინიკური დისციპლინები, პრაქტიკები, სახელმწიფო გამოცდები. თითოეულს სამედიცინო ან ფარმაცევტული განათლების მთარგმნელი ამუშავებს, რომ ქართული აღიარების ექსპერტმა პროგრამა სწორად შეადაროს.

სახელმწიფო გამოცდების ოქმები - ბულგარეთში სამედიცინო, სტომატოლოგიური და ფარმაცევტული განათლება სახელმწიფო გამოცდებით სრულდება - ცალკე დოკუმენტია და ხშირად სჭირდება.

სტუდენტური ცხოვრების დოკუმენტები

ბულგარეთში სწავლა მხოლოდ დიპლომი არ არის: საერთო საცხოვრებლის ან ბინის ქირავნობის ხელშეკრულება, ბანკის ანგარიში, სტუდენტური ბარათი, ადგილობრივი ტელეფონის ნომერი, მისამართის რეგისტრაცია. ეს ყველაფერი ბულგარულადაა, და ქართველი მშობლები, რომლებიც ხარჯებს ფარავენ, ხშირად ქართულ თარგმანს ითხოვენ.

სწავლის საფასურის გადახდის ქვითრები და უნივერსიტეტის ინვოისები ქართულ ბანკს სჭირდება საერთაშორისო გადარიცხვის დასასაბუთებლად, ხოლო ზოგჯერ საგადასახადო შეღავათისთვისაც. ამ დოკუმენტებს სწრაფად, სერტიფიცირებული ფორმით ვთარგმნით. თუ ოჯახი სტუდენტის ხარჯებს რამდენიმე წლის განმავლობაში ფარავს, ყოველი სემესტრის ინვოისებისთვის შაბლონს ვადგენთ, და თარგმანი ყოველ ჯერზე წუთებში მზადდება.

ვადები და დაგეგმვა

• ატესტატი და ნიშნები - თარგმანი იმავე ან მეორე დღეს; ქართული აპოსტილი წინასწარი დადასტურებით - კვირამდე ან მეტი.
• დიპლომი დანართით - 1-2 დღე.
• სასწავლო პროგრამა - მოცულობის მიხედვით, რამდენიმე დღე.
• საშუალო განათლების აღიარება ბულგარეთში - კვირები.
• D ვიზა - საელჩოს ვადებით.

სამედიცინო უნივერსიტეტში სექტემბრით დასაწყებად ქართული დოკუმენტები მარტ-აპრილში მოამზადეთ: აპოსტილი, თარგმანი, განაცხადი, გამოცდა, აღიარება, ვიზა - ეს ყველაფერი ზაფხულში უნდა მოესწროს.

ხშირი შეცდომები

1. ქართული ატესტატის აპოსტილი ივნისში - აღიარება და ვიზა ვერ მოესწრო.
2. „მედიცინის მაგისტრი" ორწლიან მაგისტრატურად ითარგმნა - აღიარების ცენტრმა შეუსაბამობა დაინახა.
3. ბულგარული 5 ქართულ 5-ად წაიკითხეს - სკალის ახსნის გარეშე.
4. ცნობა ჩარიცხვის უფლების შესახებ არ მოითხოვეს - რეგიონულმა დეპარტამენტმა აღიარება შეაჩერა.
5. დიპლომის აპოსტილი ბულგარეთიდან წამოსვლის შემდეგ - რეზიდენტურის განაცხადი დაგვიანდა.
6. საგნების სახელები რუსული სასკოლო ტერმინოლოგიით ბულგარულის ნაცვლად.

ბულგარული თარგმანი - ხშირად დასმული კითხვები

ბულგარული თარგმანის სხვა სერვისები