ზეპირი თარგმანი - ნოტარიუსთან, სასამართლო დარბაზში, ადგილზე, კაბინაში და ეკრანზე

სანოტარო წესი: თარჯიმანი სავალდებულოა და აქტში იწერება

ეს ყველაზე მნიშვნელოვანი და ყველაზე ნაკლებად ცნობილი წესია ჩვენს პრაქტიკაში. საქართველოს სანოტარო კანონმდებლობით, თუ სანოტარო აქტის მხარე არ ფლობს ქართულ ენას, ნოტარიუსი ვალდებულია უზრუნველყოს თარჯიმნის მონაწილეობა. თარჯიმანი აქტის მიმდინარეობისას ზეპირად თარგმნის დოკუმენტის შინაარსს, ხოლო მისი მონაწილეობა თავად აქტშია დაფიქსირებული.

ამას სამი პრაქტიკული შედეგი აქვს:

• ეს არჩევანი არ არის. მხარეს არ შეუძლია თქვას, რომ ინგლისურად ისედაც ესმის და თარჯიმანი არ სჭირდება. თარჯიმნის გარეშე ნოტარიუსი აქტს ვერ შეასრულებს.
• თარჯიმანი პასუხისმგებელია. ის ხელს აწერს აქტს და პასუხს აგებს იმაზე, რომ მხარემ ზუსტად გაიგო, რას აწერს ხელს.
• ეს ინტერესების დაცვაა და არა ფორმალობა. სწორედ ეს წესი იცავს უცხოელს იმისგან, რომ არ გაიგოს, რას აწერს ხელს - განსაკუთრებით მინდობილობასა და ქონებრივ გარიგებებში.

ჩვენს შემთხვევაში თარჯიმანი იმავე შენობაშია, სადაც ნოტარიუსი, ამიტომ დამატებითი ვიზიტი და კოორდინაცია არ სჭირდება - მთელი აქტი ერთ შეხვედრაში სრულდება.

სად სჭირდება ყველაზე ხშირად სანოტარო თარჯიმანი

• მინდობილობა - ქონების ყიდვა-გაყიდვა, ავტომობილის განკარგვა, საბანკო ანგარიშების მართვა, წარმომადგენლობა უწყებებში.
• უძრავი ქონების ნასყიდობა და იპოთეკა - სადაც ტექსტი გრძელია, ტერმინოლოგია მძიმეა და შეცდომის ფასი მაღალია.
• კომპანიის დაფუძნება - წესდება, სადამფუძნებლო შეთანხმება, პარტნიორთა ოქმი უცხოელი დამფუძნებლის მონაწილეობით.
• საქორწინო ხელშეკრულება - საერთაშორისო წყვილებში, სადაც ორივე მხარემ ზუსტად უნდა გაიგოს ქონებრივი რეჟიმი.
• ანდერძი - განსაკუთრებით მაშინ, როცა უცხო ქვეყნის მოქალაქეს საქართველოში აქვს ქონება.
• მემკვიდრეობის მიღება ან მასზე უარი - სადაც ვადები მკაცრია და ფორმულირება გადამწყვეტი.

თუ არ ხართ დარწმუნებული, დასჭირდება თუ არა თქვენს აქტს თარჯიმანი, უბრალოდ დაგვირეკეთ - სანოტარო აქტის ტიპის მიხედვით წუთში გიპასუხებთ და საჭიროების შემთხვევაში იმავე დღეს დაგიჯავშნით.

თანმიმდევრული თარგმანი: შეხვედრები, მოლაპარაკებები, ვიზიტები

თანმიმდევრულ თარგმანში მოსაუბრე ჩერდება და თარჯიმანი თარგმნის. ეს ყველაზე გავრცელებული ფორმაა ყველგან, სადაც ხალხი ცოტაა და დიალოგი ცოცხალია.

• საქმიანი მოლაპარაკება - აქ თარჯიმანი ტექსტს კი არ თარგმნის, არამედ პოზიციას გადმოსცემს. ტონი, პაუზა და ფრთხილი ფორმულირება ისეთივე მნიშვნელოვანია, როგორც ლექსიკა.
• უწყებებში ვიზიტი - იუსტიციის სახლი, ბანკი, სამედიცინო დაწესებულება, საგანმანათლებლო ორგანიზაცია.
• ობიექტზე ვიზიტი - ქარხანა, სამშენებლო მოედანი, საწყობი, სასოფლო-სამეურნეო ობიექტი. აქ დარგობრივი ლექსიკა კრიტიკულია.
• გასაუბრება და აუდიტი - სადაც ზუსტი ფორმულირება შეიძლება დოკუმენტში მოხვდეს.

თანმიმდევრული თარგმანი შეხვედრის ხანგრძლივობას დაახლოებით ორმაგდება, რაც წინასწარ უნდა გაითვალისწინოთ დღის გეგმაში.

სინქრონული თარგმანი: კონფერენციები და კაბინა

სინქრონულ თარგმანში თარჯიმანი თარგმნის მოსაუბრის პარალელურად, კაბინიდან, ხოლო მსმენელები ყურსასმენებით ისმენენ. ეს ყველაზე რთული ფორმაა და საკუთარი წესები აქვს.

• ორი თარჯიმანი ერთ ენობრივ წყვილზე. ეს ინდუსტრიის სტანდარტია და არა ჩვენი შემოთავაზება: სინქრონულ რეჟიმში კონცენტრაცია დაახლოებით 20-30 წუთში ეცემა, ამიტომ თარჯიმნები ერთმანეთს ენაცვლებიან. ერთი თარჯიმანი მთელ დღეზე ხარისხის გარანტირებულ ვარდნას ნიშნავს.
• აპარატურა - კაბინა, პულტი, ყურსასმენები, ტექნიკოსი. ეს შეიძლება ღონისძიების ორგანიზატორმა უზრუნველყოს ან ჩვენ მოვაწყოთ.
• მასალები წინასწარ. პრეზენტაციები, სპიკერების სია, ტერმინოლოგია, აბრევიატურები. კარგი სინქრონული თარგმანი 80 პროცენტით მომზადებაა.
• ჯავშანი წინასწარ. სინქრონისტების რაოდენობა შეზღუდულია, განსაკუთრებით იშვიათ ენებზე - ჯავშანი კვირით ადრე ან უფრო ადრეც.

სასამართლო და ადმინისტრაციული თარგმანი

სასამართლო დარბაზში თარგმანი განსხვავდება ყველა სხვა სიტუაციისგან: აქ ითარგმნება ზუსტად ის, რაც ითქვა, და არა ის, რაც მოსაუბრეს გულისხმობდა. თარჯიმანი არ არის მხარის დამხმარე - ის სასამართლოს ემსახურება.

• სამოქალაქო და ადმინისტრაციული პროცესი - მოწმის ჩვენება, მხარის ახსნა-განმარტება, ექსპერტის დასკვნა.
• სისხლის სამართალი და საგამოძიებო მოქმედებები - სადაც პროცედურული სიზუსტე განსაკუთრებით მკაცრია.
• ადმინისტრაციული წარმოება - მიგრაციის სამსახური, საბაჟო, პოლიცია.
• არბიტრაჟი და მედიაცია - სადაც მხარეები ხშირად სამ სხვადასხვა ენაზე საუბრობენ.

ასეთ საქმეებზე თარჯიმანი წინასწარ ეცნობა საქმის მასალებს, რომ სახელები, თარიღები და ტერმინოლოგია ზუსტი იყოს. საქმის მასალები, ცხადია, NDA-ით არის დაცული.

სამედიცინო თარგმანი

სამედიცინო თარგმანში შეცდომის ფასი ყველაზე მაღალია, რადგან ის დიაგნოზსა და მკურნალობაზე აისახება.

• კონსულტაცია და გამოკვლევა - სადაც პაციენტმა ზუსტად უნდა აღწეროს სიმპტომი, ექიმმა კი ზუსტად გაიგოს.
• ინფორმირებული თანხმობა - ოპერაციამდე ან პროცედურამდე. ეს იურიდიულად მნიშვნელოვანი მომენტია და ბუნდოვანებას არ ითმენს.
• მკურნალობის დაგეგმვა უცხოელი პაციენტისთვის საქართველოში, ან ქართველი პაციენტისთვის საზღვარგარეთ.
• რეაბილიტაცია და გაწერა - სადაც პაციენტმა ზუსტად უნდა გაიგოს რეჟიმი და დოზირება.

ასეთ შემთხვევებში ვაძლევთ თარჯიმანს, რომელსაც სამედიცინო ტერმინოლოგიაში გამოცდილება აქვს, და, სადაც შესაძლებელია, იმავე დარგში.

დისტანციური თარგმანი Zoom-სა და Teams-ში

დისტანციური თარგმანი ბოლო წლებში ცალკე მიმართულებად ჩამოყალიბდა და მას საკუთარი წესები აქვს.

• თანმიმდევრული დისტანციურად - უმარტივესი ვარიანტი, რომელიც ნებისმიერ პლატფორმაზე მუშაობს.
• სინქრონული დისტანციურად - საჭიროებს პლატფორმის მხარდაჭერას თარგმანის არხებისთვის. Zoom-სა და Teams-ს ეს ფუნქცია აქვთ, მაგრამ ორგანიზატორმა წინასწარ უნდა ჩართოს.
• ტექნიკური მინიმუმი - სტაბილური ინტერნეტი, ყურსასმენი მიკროფონით ყველა მონაწილესთან, ერთი მოსაუბრე ერთდროულად. ჩაშენებული ლეპტოპის მიკროფონი დისტანციური თარგმანის მთავარი მტერია.
• ჩანაწერი - თუ შეხვედრა იწერება, ეს წინასწარ უნდა შევათანხმოთ, რადგან ჩანაწერის წარმოებას ყველა მონაწილის თანხმობა სჭირდება.

დისტანციური ფორმატი მნიშვნელოვნად ამცირებს ხარჯს, რადგან მგზავრობა და ადგილზე ყოფნის დრო არ ანაზღაურდება.

როგორ ვარჩევთ თარჯიმანს

ენის ცოდნა მინიმუმია და არა კრიტერიუმი. შერჩევისას სამ რამეს ვითვალისწინებთ:

• სიტუაციის ტიპი. სანოტარო აქტს სჭირდება სიზუსტე და იურიდიული ლექსიკა; მოლაპარაკებას - ტემპი და დიპლომატია; კონფერენციას - სინქრონული ტექნიკა; კლინიკას - სამედიცინო ტერმინოლოგია.
• დარგი. სამშენებლო აუდიტს და ფარმაცევტულ ინსპექციას ერთი და იგივე თარჯიმანი თანაბრად კარგად ვერ გაიტანს.
• ფორმატი. ადგილზე, კაბინაში თუ ეკრანზე - ეს სხვადასხვა უნარია.

ჯავშნის მიღებისას გვეუბნებით, რა სიტუაციაა, რამდენი ადამიანია, რა თემაზეა საუბარი და რამდენ ხანს გასტანს. ამის მიხედვით ვთავაზობთ კონკრეტულ სპეციალისტს და არა უბრალოდ "ინგლისურის თარჯიმანს".

მომზადება: რას ვთხოვთ თქვენგან

თარჯიმნის ხარისხი დიდწილად იმაზეა დამოკიდებული, რამდენად იცის მან წინასწარ, რაზე იქნება საუბარი. ეს არ არის ფორმალობა - განსხვავება ხელშესახებია.

• თემა და მიზანი ერთი აბზაცით.
• მონაწილეთა სია სახელებითა და თანამდებობებით - სახელების სწორი წარმოთქმა პატივისცემის ნიშანია.
• დოკუმენტები, რომლებზეც იმსჯელებთ - ხელშეკრულების პროექტი, პრეზენტაცია, ტექნიკური სპეციფიკაცია.
• შიდა ტერმინები და აბრევიატურები, განსაკუთრებით კომპანიის საკუთარი.
• განრიგი - როდის იწყება, სად, რამდენი შესვენებაა.

ყველა მასალა კონფიდენციალურია და NDA-ით არის დაცული. თუ დოკუმენტების გაზიარება შეუძლებელია, საკმარისია მოკლე ბრიფინგი ტელეფონით შეხვედრამდე.

კონფიდენციალურობა და ეთიკა

• სრული კონფიდენციალურობა. ყველა თარჯიმანი მუშაობს NDA-ით; მოთხოვნისამებრ ვდებთ თქვენს საკუთარ ხელშეკრულებას.
• ნეიტრალურობა. თარჯიმანი არ არის მხარის მრჩეველი და არ ერევა შინაარსში. თუ მას აზრი ეკითხებათ, ის ამას თარგმნის და არ პასუხობს.
• სისრულე. ითარგმნება ყველაფერი, რაც ითქვა, მათ შორის ის, რაც მოსაუბრეს შეიძლება უხერხულად მოეჩვენოს.
• თვითგამორკვევა. თუ თარჯიმანი ხედავს, რომ საკითხი მისი კომპეტენციის მიღმაა, ის ამას აცხადებს და არა იმპროვიზაციას.
• ინტერესთა კონფლიქტი. თუ თარჯიმანს კავშირი აქვს რომელიმე მხარესთან, ის საქმეს არ იღებს.
• მასალების დაბრუნება. შეხვედრის შემდეგ ყველა მოსამზადებელი დოკუმენტი და ჩანაწერი ბრუნდება ან იშლება - ეს განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია მოლაპარაკებებსა და აუდიტში.

ჯავშანი, ვადები და ტარიფები

• სანოტარო თარგმანი ძირითად ენებზე ხშირად იმავე დღეს ან ერთი დღით ადრე შეკვეთით. ეს ყველაზე სწრაფი მიმართულებაა, რადგან თარჯიმანი ნოტარიუსთან ერთ შენობაშია.
• თანმიმდევრული თარგმანი - ერთი დღით ადრე, ხშირად იმავე დღესაც.
• სინქრონული თარგმანი - კვირით ადრე, რთულ თემებზე და იშვიათ ენებზე მეტიც.
• ტარიფი ითვლება საათობრივად ან დღიურად, ენის, დარგისა და ფორმატის მიხედვით. მინიმალური ერთეული ჩვეულებრივ ორი საათია, სინქრონულზე - ნახევარი დღე.
• დამატებითი ხარჯები - მგზავრობა თბილისის გარეთ, აპარატურა, ღამის ან დასვენების დღის სამუშაო. ყველაფერი წინასწარ ისახება ცალკე და მოულოდნელობა არ არსებობს.
• გაუქმება - რაც უფრო ადრე შეგვატყობინებთ, მით უკეთესი. თარჯიმანი ამ დროზე სხვა შეკვეთას არ იღებს, ამიტომ ბოლო წუთის გაუქმება ნაწილობრივ მაინც ანაზღაურდება.

ფასს ვწერთ მას შემდეგ, რაც გავიგებთ სიტუაციას, ენას, ხანგრძლივობასა და ადგილს. სტანდარტულ მოთხოვნაზე პასუხს იმავე დღეს იღებთ.

ზეპირი და წერილობითი თარგმანი: სხვადასხვა პროფესიაა

გავრცელებული წარმოდგენაა, რომ კარგი მთარგმნელი ავტომატურად კარგი თარჯიმანია. სინამდვილეში ეს ორი განსხვავებული პროფესიაა, სხვადასხვა უნარით.

• დრო. მთარგმნელს შეუძლია გაჩერდეს, მოძებნოს ტერმინი, გადაამოწმოს და გადაწეროს. თარჯიმანი წამებში წყვეტს და უკან აღარ ბრუნდება.
• მეხსიერება. თანმიმდევრული თარგმანი მოითხოვს, რომ თარჯიმანმა ერთი წუთის საუბარი მთლიანად დაიმახსოვროს და სტრუქტურულად გადმოსცეს.
• ხმა და ქცევა. თარჯიმანი ოთახში ფიზიკურად იმყოფება: მისი ტემპი, ტონი და თავშეკავება შეხვედრის ნაწილია.
• სტრესი. სასამართლო დარბაზი, სამედიცინო კონსულტაცია ან მძიმე მოლაპარაკება ემოციურად დამძიმებული გარემოა, სადაც სიმშვიდე პროფესიული უნარია.

ამიტომ ჩვენთან ზეპირ და წერილობით თარგმანზე სხვადასხვა ადამიანები მუშაობენ, თუმცა ერთსა და იმავე გლოსარიუმს იყენებენ - ასე კლიენტის ტერმინოლოგია ორივე ფორმატში ერთნაირი რჩება.

როგორ მიმდინარეობს შეხვედრა თარჯიმნით

თუ პირველად იყენებთ თარჯიმანს, რამდენიმე პრაქტიკული რჩევა შეხვედრას შესამჩნევად აადვილებს.

• ისაუბრეთ თანამოსაუბრესთან და არა თარჯიმანთან. თქვით "როდის შეგიძლიათ ხელშეკრულების გაფორმება" და არა "ჰკითხეთ, როდის შეუძლია".
• ისაუბრეთ მოკლე ბლოკებად. ორი-სამი წინადადება, შემდეგ პაუზა. ხუთწუთიანი მონოლოგი თარგმანში აუცილებლად კარგავს დეტალებს.
• მოერიდეთ ანდაზებსა და იდიომებს. ისინი ან იკარგება, ან ახსნას მოითხოვს და დროს ჭამს.
• ციფრები და სახელები ნელა თქვით. ეს ის ორი კატეგორიაა, სადაც შეცდომა ყველაზე ძვირია.
• დაუშვით დაზუსტება. თუ თარჯიმანი ითხოვს გამეორებას, ეს პროფესიონალიზმის ნიშანია და არა სისუსტის.
• გაითვალისწინეთ შესვენებები. ორ საათზე მეტი უწყვეტი თარგმანი ხარისხს აუარესებს.

ხშირი სცენარები

უცხოელი ყიდულობს ბინას თბილისში

ნასყიდობის ხელშეკრულება, საჯარო რეესტრის რეგისტრაცია, ხშირად ბანკთან ურთიერთობაც. თარჯიმანი ესწრება სანოტარო აქტს და ხელს აწერს მას. სასურველია ხელშეკრულება ორენოვანი იყოს - ამას იმავე ოფისში ვაწყობთ.

ქართველი აფორმებს მინდობილობას საზღვარგარეთ მყოფი ნათესავისთვის

აქ თარჯიმანი ხშირად საჭირო არ არის, თუ მხარე ქართულად საუბრობს, სამაგიეროდ საჭიროა მინდობილობის ორენოვანი შედგენა და აპოსტილი.

საერთაშორისო წყვილი ქორწინდება საქართველოში

საქორწინო ხელშეკრულება ნოტარიუსთან, სადაც ორივე მხარემ ზუსტად უნდა გაიგოს ქონებრივი რეჟიმი. თარჯიმანი აუცილებელია, თუ ერთი მხარე ქართულს არ ფლობს.

უცხოური კომპანიის აუდიტი ქართულ ქარხანაში

ორი ან სამი დღე ადგილზე, დარგობრივი ლექსიკით. აქ თარჯიმანი წინასწარ ეცნობა პროცედურებსა და სტანდარტებს.

საერთაშორისო კონფერენცია ან სამუშაო შეხვედრა

სინქრონული თარგმანი კაბინიდან, ორი თარჯიმანი თითო ენაზე, აპარატურა და ტექნიკოსი. მასალები წინასწარ, ჯავშანი კვირით ადრე.

ხშირად დასმული კითხვები

სხვა თარგმანის სერვისები