პატენტების თარგმნა - ტექნიკური სიზუსტე და სამართლებრივი ფრთხილი ერთ ტექსტში

რა დოკუმენტებს ვთარგმნით

• გამოგონების აღწერილობა - ტექნიკური სფერო, არსებული დონე, გამოგონების არსი, განხორციელების მაგალითები.
• საპატენტო მოთხოვნები - პატენტის სამართლებრივი ბირთვი.
• რეფერატი - მოკლე აღწერა, საპატენტო ბაზებში ძიებისთვის.
• ნახაზები - წარწერები და ლეგენდები.
• ექსპერტიზის კორესპონდენცია - საპატენტო უწყების შენიშვნები და განმცხადებლის პასუხები.
• საპატენტო კვლევის ანგარიშები - არსებული დონის დოკუმენტები.
• პრიორიტეტის დოკუმენტი - პირველი განაცხადის დამოწმებული ასლი.
• დავის დოკუმენტები - დარღვევის, ბათილობის და შეფასების საქმეები.
• ლიცენზიის ხელშეკრულებები - პატენტის გამოყენების უფლებაზე.

საპატენტო მოთხოვნები - ყველაზე ზუსტი ტექსტი, რაც არსებობს

მოთხოვნა ერთი წინადადებაა, ხშირად ნახევარგვერდიანი, და ყოველი სიტყვა მასში დაცვის ფარგლებს ადგენს.

შემზღუდველი და ღია ფორმულირებები. „შეიცავს" ღია ფორმულაა - მოწყობილობა შეიძლება დამატებით ელემენტებსაც შეიცავდეს. „შედგება" დახურულია - მხოლოდ ჩამოთვლილი ელემენტები. „ძირითადად შედგება" შუალედურია. ამ სამი ფორმულის აღრევა პატენტის დაცვას რადიკალურად ცვლის.

წინამავალი ნაწილი და დამახასიათებელი ნაწილი. ევროპულ ტრადიციაში მოთხოვნა ორ ნაწილად იყოფა: რა არის ცნობილი და რით განსხვავდება გამოგონება. გამყოფი ფრაზა - „რომელიც ხასიათდება იმით, რომ" - ფიქსირებულია.

დამოკიდებული მოთხოვნები. „მოწყობილობა მე-1 მოთხოვნის მიხედვით, სადაც..." - მითითებები და ნუმერაცია უცვლელია.

ანტეცედენტები. როცა ელემენტი პირველად შემოდის, ის განუსაზღვრელია („ღერძი"), შემდეგ - განსაზღვრული („აღნიშნული ღერძი"). ეს სტრუქტურა ქართულში, სადაც არტიკლი არ არსებობს, სპეციალური ფორმულებით გადმოიცემა და მთელ ტექსტში თანმიმდევრულად.

აღწერილობა - მხარდაჭერა მოთხოვნებისთვის

აღწერილობა მოთხოვნების საფუძველია: ყველაფერი, რაც მოთხოვნაშია, აღწერილობით უნდა იყოს მხარდაჭერილი.

ეს ნიშნავს, რომ ტერმინი, რომელიც მოთხოვნაში გამოიყენება, აღწერილობაშიც ზუსტად ისე უნდა ითარგმნოს. თუ მოთხოვნაში „სამაგრი ელემენტია", აღწერილობაში კი იგივე „დამჭერად" ითარგმნა, ექსპერტს ან სასამართლოს შეიძლება გაუჩნდეს კითხვა, მხარდაჭერილია თუ არა მოთხოვნა.

განხორციელების მაგალითები - ხშირად ქიმიური შემადგენლობები, რეჟიმები, ტემპერატურები, თანაფარდობები - ციფრობრივად უცვლელად გადადის. აქ ტექნიკური სიზუსტე აბსოლუტურია.

ტერმინოლოგიური თანმიმდევრულობა

საპატენტო ტექსტი თავად ქმნის საკუთარ ლექსიკონს - და თარგმანი მას უნდა მიჰყვეს.

• ერთი ტერმინი - ერთი თარგმანი - მთელ დოკუმენტში, მოთხოვნებში, აღწერილობასა და რეფერატში.
• ნეოლოგიზმები - გამომგონებელი ხშირად ახალ ტერმინს ქმნის; თარგმანში ის აღწერითი, მაგრამ ფიქსირებული ფორმით გადადის.
• ნახაზების ნომრები - „ღერძი (12)" - ნომერი უცვლელია და ტექსტსა და ნახაზს აკავშირებს.
• ოჯახური განაცხადები - თუ იგივე გამოგონება რამდენიმე ქვეყანაში იპატენტება, ყველა თარგმანი ერთ ტერმინთა ბაზას უნდა ემყარებოდეს.

პროექტის დასაწყისში ვადგენთ ტერმინთა სიას, რომელსაც თქვენი საპატენტო რწმუნებული ამოწმებს.

PCT განაცხადი და ეროვნული ფაზა

საერთაშორისო განაცხადი საპატენტო თანამშრომლობის ხელშეკრულებით ერთ განაცხადში ბევრ ქვეყანას ფარავს, მაგრამ ეროვნულ ფაზაში შესვლისას თითოეულ ქვეყანას საკუთარი ენის თარგმანი სჭირდება.

• ვადა - ეროვნულ ფაზაში შესვლა პრიორიტეტის თარიღიდან ფიქსირებულ ვადაში ხდება; თარგმანი ამ ვადაზეა მიბმული და გაშვებული ვადა უფლების დაკარგვას ნიშნავს.
• საქართველოში - ეროვნულ ფაზაში შესვლისთვის ქართული თარგმანია საჭირო.
• ქართველი განმცხადებელი საზღვარგარეთ - თითოეული სამიზნე ქვეყნის ენაზე; ხშირად პარალელურად.
• ცვლილებები საერთაშორისო ფაზაში - თუ მოთხოვნები შეიცვალა, ითარგმნება შეცვლილი ვერსია.

გვითხარით ვადის ბოლო დღე პირველივე წერილში. საპატენტო ვადა არ გადაიწევს.

ქართული განაცხადი საქპატენტისთვის

უცხოელი განმცხადებლის პატენტი საქართველოში ქართულ ენაზე უნდა იყოს წარდგენილი - ეს ეროვნული უწყების მოთხოვნაა.

ქართულ საპატენტო ენას საკუთარი ტრადიცია აქვს: მოთხოვნების ფორმულები, სტანდარტული ფრაზები და სტრუქტურა, რომელსაც ექსპერტი ელოდება. ჩვენ ვიყენებთ ამ ტრადიციას და არა ინგლისური სტრუქტურის სიტყვასიტყვით გადმოტანას - ექსპერტიზა უფრო სწრაფად მიდის, როცა ტექსტი მისთვის ნაცნობ ფორმაშია.

ამასთან, ქართული ტექნიკური ტერმინოლოგია ზოგ თანამედროვე სფეროში ჯერ კიდევ ყალიბდება. ასეთ შემთხვევაში ვირჩევთ ტერმინს, რომელიც ქართულ სამეცნიერო ლიტერატურაში ყველაზე დამკვიდრებულია, და საჭიროებისას პირველად ხსენებისას ფრჩხილებში ინგლისურ ორიგინალს ვუთითებთ.

ექსპერტიზის კორესპონდენცია

განაცხადის განხილვისას საპატენტო უწყება შენიშვნებს აგზავნის და განმცხადებელი პასუხობს. ეს მიმოწერა ხშირად სხვადასხვა ენაზე მიმდინარეობს.

• ექსპერტის შენიშვნები - ქართულიდან ინგლისურად, უცხოელი განმცხადებლისა და მისი რწმუნებულისთვის.
• პასუხები - ინგლისურიდან ქართულად, უწყებისთვის.
• შეცვლილი მოთხოვნები - ცვლილებების ზუსტი ასახვით.
• ვადა - პასუხს ფიქსირებული ვადა აქვს; თარგმანი მის შიგნით უნდა მოესწროს, ორივე მიმართულებით.

ამ კორესპონდენციაში არგუმენტაცია მნიშვნელოვანია - რატომ განსხვავდება გამოგონება არსებული დონისგან - და ის ისეთივე სიზუსტით ითარგმნება, როგორც მოთხოვნები.

საპატენტო კვლევა და არსებული დონე

სანამ განაცხადს შეიტანთ ან პროდუქციას ბაზარზე გაიტანთ, ხშირად საჭიროა გაარკვიოთ, რა არის უკვე დაპატენტებული.

საპატენტო ბაზებში ნაპოვნი დოკუმენტები ხშირად უცხო ენებზეა - გერმანულ, იაპონურ, ჩინურ, კორეულ, რუსულ ენებზე. სრული თარგმანი იშვიათად არის საჭირო: ჩვეულებრივ საკმარისია რეფერატისა და მოთხოვნების თარგმანი, რომ შეაფასოთ, რამდენად ახლოსაა ისინი თქვენს გამოგონებასთან.

ამ სამუშაოს ხშირად ეტაპობრივად ვაკეთებთ: ჯერ ათობით დოკუმენტის რეფერატი, შემდეგ ყველაზე რელევანტურის მოთხოვნები, და მხოლოდ რამდენიმე საკვანძოს - სრული აღწერილობა.

ნახაზები

• ნახაზი უცვლელია - ხაზები, ნომრები, ფიგურების ნუმერაცია.
• წარწერები ითარგმნება - თუ ნახაზზე ტექსტია; საპატენტო ნახაზებზე ის ჩვეულებრივ მინიმალურია.
• ფიგურების აღწერა - აღწერილობის ცალკე ნაწილი, სადაც თითოეული ფიგურა მოკლედ არის ახსნილი.
• ნომრების სია - ზოგ განაცხადში ცალკე; ითარგმნება ტერმინთა ბაზის მიხედვით.
• ფორმატი - თუ საჭიროა, ნახაზზე ქართულ წარწერებს ვსვამთ ვექტორულ ფაილში.

საპატენტო დავები

დარღვევის ან ბათილობის დავაში თარგმანი მტკიცებულებაა და მისი სიზუსტე სასამართლო განხილვის საგანი შეიძლება გახდეს.

ასეთ საქმეებში ითარგმნება პატენტი, საპატენტო უწყების მიმოწერის ისტორია, არსებული დონის დოკუმენტები, ექსპერტიზის დასკვნები და მხარეების არგუმენტაცია. მოთხოვნების თარგმანი აქ განსაკუთრებით კრიტიკულია: სასამართლო დაცვის ფარგლებს სწორედ მათი ტექსტით ადგენს.

ხშირად საჭიროა თარგმანის სიზუსტის დადასტურება - ნოტარიული დამოწმება ან მთარგმნელის განცხადება. ამას წინასწარ ვგეგმავთ ადვოკატთან ერთად. სასამართლო დოკუმენტების დეტალები შესაბამის გვერდზეა.

სასარგებლო მოდელი, სამრეწველო ნიმუში და სავაჭრო ნიშანი

ინტელექტუალური საკუთრების სხვა ობიექტებსაც საკუთარი დოკუმენტები აქვს.

• სასარგებლო მოდელი - სტრუქტურით პატენტს ჰგავს, მოთხოვნებითა და აღწერილობით; იგივე წესები მოქმედებს.
• სამრეწველო ნიმუში - ძირითადად გამოსახულებები, მოკლე აღწერით; თარგმანი მცირეა.
• სავაჭრო ნიშანი - ნიშანი თავისთავად არ ითარგმნება; ითარგმნება საქონლისა და მომსახურების ჩამონათვალი საერთაშორისო კლასიფიკაციით.
• ადგილწარმოშობის დასახელება - დაცული სახელი არ ითარგმნება.

არსებული დონის აღწერა და ტექნიკური პრობლემა

აღწერილობის დასაწყისში გამომგონებელი ხსნის, რა არის უკვე ცნობილი და რა პრობლემა რჩება გადაუჭრელი. ეს ნაწილი პატენტის ლოგიკის საფუძველია: სწორედ მასთან შედარებით ფასდება, რამდენად ახალია და არაცხადი გამოგონება.

ამ ნაწილში ხშირად მითითებულია სხვა პატენტები და პუბლიკაციები - მათი ნომრები და სათაურები უცვლელად რჩება, ხოლო მათი არსის აღწერა ზუსტად ითარგმნება. ტექნიკური პრობლემის ფორმულირება კი განსაკუთრებით ფრთხილად გადადის: ევროპულ პრაქტიკაში გამოგონების არაცხადობა სწორედ „ობიექტური ტექნიკური პრობლემის" მიდგომით ფასდება და ფორმულირებაში ნიუანსი შეფასების შედეგზე მოქმედებს.

ქიმია, ფარმაცია და ბიოტექნოლოგია

ამ სფეროების პატენტებს განსაკუთრებული მოთხოვნები აქვთ და მათზე მხოლოდ შესაბამისი განათლების მთარგმნელი მუშაობს.

ქიმიურ პატენტებში ხშირია მარკუშის სტრუქტურები - ზოგადი ფორმულები ცვლადი ჩამნაცვლებლებით, რომლებიც ათასობით ნაერთს ფარავს. ჩამნაცვლებლების ჩამონათვალი და მათი პირობები ზუსტად უნდა გადავიდეს: „ალკილი 1-დან 6 ნახშირბადის ატომით" და „ალკილი 1-დან 6-მდე" შეიძლება სხვადასხვა ფარგლებს ნიშნავდეს.

ფარმაცევტულ პატენტებში - დოზები, ფორმულაციები, გამოყენების ჩვენებები; ბიოტექნოლოგიურში - თანმიმდევრობები, რომლებიც სტანდარტულ ფორმატში წარედგინება და არ ითარგმნება, მაგრამ მათი აღწერა ითარგმნება. ნომენკლატურა ყოველთვის საერთაშორისოა.

ელექტრონიკა, პროგრამული უზრუნველყოფა და მექანიკა

ელექტრონიკისა და პროგრამული გამოგონებების პატენტებში ტერმინოლოგია სწრაფად იცვლება და ქართულ ენაში ხშირად მხოლოდ ყალიბდება. ასეთ შემთხვევაში ვირჩევთ ყველაზე დამკვიდრებულ ქართულ ტერმინს და პირველად ხსენებისას ინგლისურ ორიგინალს ვუთითებთ - ეს ექსპერტისთვისაც და მომავალი მკითხველისთვისაც ცალსახობას ქმნის.

მექანიკურ პატენტებში კი ყველაზე მნიშვნელოვანი სივრცითი ურთიერთობებია: „ზედა", „ქვედა", „გვერდითი", „მიმართული", „ღერძულად განლაგებული". ეს სიტყვები ნახაზთან ერთად იკითხება და მათი უზუსტობა კონსტრუქციას ცვლის.

კონფიდენციალურობა - განაცხადამდე

განაცხადის შეტანამდე გამოგონება საიდუმლოა და მისი ნაადრევი გამჟღავნება სიახლეს - და მაშასადამე პატენტუნარიანობას - აზიანებს.

• NDA - სტანდარტულად, მოთხოვნისამებრ თქვენი ან რწმუნებულის ფორმით.
• შეზღუდული გუნდი - მხოლოდ დანიშნული მთარგმნელი და რედაქტორი.
• ღრუბლოვანი ინსტრუმენტების გარეშე - გამოუქვეყნებელი განაცხადები არ მუშავდება საჯარო ავტომატური თარგმანის სერვისებით.
• დაშიფრული გადაცემა და შენახვა.
• წაშლა - მოთხოვნისამებრ, შეტანის შემდეგ.

რა უნდა მოგვაწოდოთ

• განაცხადი - რედაქტირებად ფორმატში, ნახაზებით.
• ვადა - ეროვნულ ფაზაში შესვლის ან პასუხის ბოლო დღე.
• ოჯახის სხვა თარგმანები - თუ არსებობს, ტერმინოლოგიის თანხვედრისთვის.
• რწმუნებულის კონტაქტი - ტერმინოლოგიური კითხვებისთვის.
• ტექნიკური სფერო - რომ სწორი სპეციალისტი დაინიშნოს.

ხშირი შეცდომები

1. „შეიცავს" „შედგება"-დ ითარგმნა - დაცვა შევიწროვდა.
2. ტერმინი მოთხოვნასა და აღწერილობაში სხვადასხვანაირად ითარგმნა.
3. ანტეცედენტების სტრუქტურა დაიკარგა - გაურკვეველი გახდა, რომელ ელემენტს ეხება მითითება.
4. ნახაზის ნომრები შეიცვალა.
5. ეროვნული ფაზის ვადა გაიშვა თარგმანის გამო.
6. გამოუქვეყნებელი განაცხადი საჯარო ავტომატურ სერვისში მოხვდა.
7. ოჯახის განაცხადები სხვადასხვა ტერმინოლოგიით - დავაში ეს არგუმენტად იქცა.

ვადები და ფასი

• რეფერატი - ხშირად იმავე დღეს.
• ტიპური განაცხადი - ოციდან ორმოცდაათ გვერდამდე; ოთხიდან ათ სამუშაო დღემდე.
• ვადაზე მიბმული - გრაფიკით, საჭიროებისას გუნდის განაწილებით.
• ექსპერტიზის შენიშვნა ან პასუხი - ერთიდან სამ დღემდე.
• საპატენტო კვლევა - ეტაპობრივად: რეფერატები, შემდეგ მოთხოვნები, შემდეგ სრული ტექსტი.
• ოჯახის განაცხადები - თარგმანის მეხსიერება ფასს ამცირებს.

ხშირი სცენარები

უცხოური კომპანია საქართველოში

PCT განაცხადის ქართული თარგმანი ეროვნული ფაზისთვის.

ქართველი გამომგონებელი საზღვარგარეთ

ქართული განაცხადის ინგლისური თარგმანი პრიორიტეტით შეტანისთვის.

ექსპერტიზის შენიშვნა

შენიშვნის ინგლისური თარგმანი და პასუხის ქართული თარგმანი ვადაში.

პროდუქციის გაშვებამდე

საპატენტო კვლევით ნაპოვნი დოკუმენტების რეფერატები და მოთხოვნები.

დარღვევის დავა

პატენტი, მიმოწერის ისტორია და მტკიცებულებები, დამოწმებით.

რატომ ჩვენ

• ტექნიკური მთარგმნელები - ქიმია, ფარმაცია, მექანიკა, ელექტრონიკა, IT.
• საპატენტო ენის ცოდნა - მოთხოვნების ფორმულები და სტრუქტურა.
• ვადაზე ორიენტირებული გრაფიკი.
• კონფიდენციალურობა - გამოუქვეყნებელი მასალის დაცვა.
• ოჯახის ტერმინთა ბაზა - ყველა ქვეყნის თარგმანისთვის.

ხშირად დასმული კითხვები

სხვა სამედიცინო და ტექნიკური დოკუმენტები