📜 მემკვიდრეობა - პირველი და ყველაზე მნიშვნელოვანი ნაბიჯი
სამკვიდროს მიღების განცხადება - აქტი, რომელიც სამემკვიდრეო საქმეს ხსნის და ექვსთვიან ვადას ხურავს
ქართულ სამემკვიდრეო სამართალში ერთი ვადაა, რომელიც ყველაფერს განსაზღვრავს: მემკვიდრემ სამკვიდრო უნდა მიიღოს მამკვიდრებლის გარდაცვალებიდან ექვს თვეში. ამ ვადის გაშვება ნიშნავს, რომ საკითხი ნოტარიუსის კომპეტენციიდან სასამართლოში გადადის და პროცესი წლებით იწელება. ეს გვერდი აღწერს, როგორ იხსნება საქმე, რა დოკუმენტები სჭირდება და როგორ მოქმედებს საზღვარგარეთ მყოფი მემკვიდრე ჩამოსვლის გარეშე.
- მზადყოფნა
- 1-2 საათი
- დამოწმება
- ნოტარიუსი + აპოსტილი
- ენები
- 49 წყვილი
- მიწოდება
- Email + კურიერი
ექვსი თვე: რატომ არის ეს ვადა გადამწყვეტი
განცხადების შეტანით თქვენ აცხადებთ, რომ სამკვიდროს იღებთ. სწორედ ეს აქტი ხსნის სამემკვიდრეო საქმეს და გიმაგრებთ მემკვიდრის სტატუსს.
რას ნიშნავს ვადის დაცვა პრაქტიკულად:
- ვადაში შეტანილი განცხადება - საქმე იხსნება ნოტარიუსთან, პროცედურა მშვიდად მიდის და ვადის გასვლის შემდეგ გაიცემა სამკვიდრო მოწმობა.
- ვადის გაშვება - უფლება ავტომატურად არ იკარგება, მაგრამ მისი რეალიზაცია სასამართლოში ხდება: საჭიროა ვადის აღდგენა საპატიო მიზეზის დასაბუთებით. ეს ბევრად უფრო ხანგრძლივი, ძვირი და არაპროგნოზირებადი გზაა.
ამიტომ ჩვენი მთავარი რჩევა ერთია: განცხადება შეიტანეთ მაშინვე, სანამ ყველა დოკუმენტი შეგროვდება. საქმის გახსნა შესაძლებელია არასრული პაკეტითაც - დანარჩენი საბუთები შემდეგ დაემატება. ბევრი ოჯახი სწორედ იმიტომ კარგავს ვადას, რომ ელოდება, სანამ "ყველაფერი მოგროვდება".
ვინ შეიძლება იყოს მემკვიდრე
მემკვიდრეობა ხდება ორი საფუძვლით და ისინი ერთმანეთს არ გამორიცხავს.
ანდერძით
თუ მამკვიდრებელმა ანდერძი დატოვა, მემკვიდრეები არიან მასში დასახელებული პირები. ისინი შეიძლება საერთოდ არ იყვნენ ნათესავები.
კანონით
თუ ანდერძი არ არის ან ის ქონების მხოლოდ ნაწილს მოიცავს, მემკვიდრეობა ხდება კანონით დადგენილი რიგითობით. პირველ რიგში ტიპურად ხვდებიან შვილები, მეუღლე და მშობლები; შემდეგი რიგები მხოლოდ მაშინ მოქმედებს, თუ წინა რიგის მემკვიდრეები არ არიან.
ორი პრაქტიკული შენიშვნა, რომლებიც ხშირად აწუხებს ოჯახებს:
- რეგისტრაციის გარეშე მცხოვრები პარტნიორი კანონით მემკვიდრე არ არის, რაც არ უნდა ხანგრძლივი იყოს ურთიერთობა. მას მხოლოდ ანდერძი იცავს.
- სავალდებულო წილი - ანდერძის არსებობის შემთხვევაშიც კანონი იცავს პირთა გარკვეულ წრეს. თუ ფიქრობთ, რომ ეს თქვენ გეხებათ, შეხვედრაზე შევამოწმებთ.
რა დოკუმენტები სჭირდება
- თქვენი პირადობის მოწმობა ან პასპორტი - ორიგინალი.
- მამკვიდრებლის გარდაცვალების მოწმობა. თუ გარდაცვალება საზღვარგარეთ მოხდა, მოწმობას სჭირდება აპოსტილი და ქართული ნოტარიული თარგმანი.
- ნათესაური კავშირის დამადასტურებელი დოკუმენტები - თქვენი დაბადების მოწმობა, ქორწინების მოწმობა, საჭიროების შემთხვევაში გვარის შეცვლის დამადასტურებელი საბუთი. ეს ის ჯაჭვია, რომელიც ნათესაობას ამტკიცებს და მასში რგოლი არ უნდა აკლდეს.
- ანდერძი, თუ არსებობს და ხელთ გაქვთ. თუ არ გაქვთ, ნოტარიუსი მას არქივში მოძებნის.
- ცნობა მამკვიდრებლის ბოლო საცხოვრებელი ადგილის შესახებ - საქმე ამ ადგილის მიხედვით იხსნება.
- ქონების დამადასტურებელი დოკუმენტები - ამონაწერი საჯარო რეესტრიდან, ავტომობილის სარეგისტრაციო მოწმობა, ბანკის ცნობა. ესენი შემდეგ ეტაპზეც შეიძლება შეგროვდეს.
თუ რომელიმე დოკუმენტი აკლია, ეს განცხადების შეტანას არ უშლის. საქმე იხსნება და დანარჩენი ექვსი თვის განმავლობაში ემატება.
უცხოური დოკუმენტები სამემკვიდრეო საქმეში
ეს ის ადგილია, სადაც ყველაზე მეტი დრო იკარგება, და სწორედ აქ ვაჩქარებთ პროცესს ყველაზე მეტად.
ნებისმიერ უცხოურ დოკუმენტს - გარდაცვალების მოწმობას, დაბადების მოწმობას, ქორწინების მოწმობას, უცხოურ სამემკვიდრეო აქტს - ორი რამ სჭირდება:
- აპოსტილი ან საკონსულო ლეგალიზაცია იმ ქვეყანაში, სადაც დოკუმენტი გაიცა. საქართველოში ეს ვეღარ გაკეთდება.
- ქართული ნოტარიული თარგმანი, აპოსტილის ტექსტის ჩათვლით.
რადგან თარგმანი და ნოტარიუსი ჩვენთან ერთ შენობაშია, ეს ორივე ერთ ვიზიტში კეთდება და საქმეც იმავე დღეს იხსნება. თუ დოკუმენტი ჯერ საზღვარგარეთაა, გვითხარით - გეტყვით, რა ფორმით და რა თანმიმდევრობით გამოაგზავნონ, რომ ხელახლა არაფერი გაკეთდეს.
ცალკე შემთხვევაა ძველი, საბჭოთა პერიოდის და რუსულენოვანი დოკუმენტები, სადაც ზოგჯერ ორმხრივი შეთანხმებები მოქმედებს და ლეგალიზაცია მარტივდება. გამოგვიგზავნეთ ფოტო და შევამოწმებთ, რა რეჟიმი ვრცელდება.
საზღვარგარეთ მყოფი მემკვიდრე
ეს ჩვენი ერთ-ერთი ყველაზე ხშირი შემთხვევაა: ოჯახის ნაწილი საზღვარგარეთაა და ჩამოსვლა ან შეუძლებელია, ან ვადაში ვერ ხერხდება.
გამოსავალი მინდობილობაა და ის სამ ნაბიჯში მუშაობს:
- მინდობილობა იწერება საცხოვრებელ ქვეყანაში ადგილობრივ ნოტარიუსთან. ტექსტში ცალსახად უნდა ეწეროს უფლებამოსილება სამემკვიდრეო საქმის წარმოებაზე: განცხადების შეტანა, დოკუმენტების წარდგენა და მიღება, სამკვიდრო მოწმობის მიღება.
- მინდობილობას ედება აპოსტილი იმავე ქვეყანაში.
- საქართველოში კეთდება ნოტარიული თარგმანი და წარმომადგენელი შეიტანს განცხადებას თქვენ ნაცვლად.
კრიტიკული დეტალი: ეს სამი ნაბიჯი დროს ითხოვს - ხშირად ორ-სამ კვირას. ამიტომ, თუ ექვსთვიანი ვადა იწურება, პროცესი დაუყოვნებლივ უნდა დაიწყოს. დაგვირეკეთ და მინდობილობის ტექსტს გამოგიგზავნით, რომ ადგილობრივმა ნოტარიუსმა სწორი ფორმულირებით შეადგინოს - ეს ყველაზე ხშირი მიზეზია, რის გამოც მინდობილობა უკან ბრუნდება.
როგორ მიმდინარეობს განცხადების შეტანა
- დოკუმენტების შემოწმება. ვნახულობთ, რა არის ხელთ და რა აკლია, და ვწერთ თქვენთვის სიას.
- უცხოური დოკუმენტების თარგმანი და დამოწმება, თუ საჭიროა - იმავე ვიზიტში.
- განცხადების შედგენა. ნოტარიუსი ადგენს ტექსტს და არკვევს, კანონით იღებთ სამკვიდროს თუ ანდერძით.
- ხელმოწერა და დამოწმება. თუ ქართულს არ ფლობთ, თარჯიმანი ესწრება.
- საქმის გახსნა. ნოტარიუსი ხსნის სამემკვიდრეო საქმეს, ამოწმებს ანდერძის არსებობას არქივში და აფიქსირებს რეესტრში.
სტანდარტული პროცედურა 30-40 წუთია, თუ დოკუმენტები წესრიგშია. თუ უცხოური საბუთების თარგმანიც სჭირდება, დაახლოებით ორ საათს დაგეგმეთ.
რამდენიმე მემკვიდრე
თუ მემკვიდრე ერთზე მეტია, თითოეულმა ცალკე უნდა შეიტანოს განცხადება - ერთის განცხადება დანარჩენებზე არ ვრცელდება.
- ერთდროული შეტანა ყველაზე მოსახერხებელია: ერთი ვიზიტი, ერთი პროცედურა, ყველა დოკუმენტი ერთად.
- ცალკეული შეტანა სავსებით შესაძლებელია - თითოეული თავის დროზე მოდის, ოღონდ ყველა ექვსთვიან ვადაში.
- თუ ერთ-ერთი არ შეიტანს განცხადებას, მისი წილი გადანაწილდება დანარჩენებზე, თუმცა შემდეგ მან შესაძლოა სასამართლოში მოითხოვოს ვადის აღდგენა.
- არასრულწლოვანი მემკვიდრე - განცხადებას მისი კანონიერი წარმომადგენელი შეიტანს.
თუ მემკვიდრეებს შორის კონფლიქტია ან ვინმეს ადგილსამყოფელი უცნობია, ეს პროცედურას ართულებს, მაგრამ არ აჩერებს. მთავარია, რომ თქვენი განცხადება ვადაში იყოს შეტანილი.
რა ხდება განცხადების შემდეგ
- ექვსთვიანი ვადის დარჩენილი ნაწილი - ამ პერიოდში სხვა მემკვიდრეებსაც აქვთ განცხადების შეტანის უფლება, ამიტომ მოწმობა ჯერ არ გაიცემა.
- ქონების იდენტიფიცირება - ამონაწერები რეესტრიდან, ცნობები ბანკებიდან, ინფორმაცია ავტომობილებზე და წილებზე. ამაში ჩვენც გეხმარებით.
- ვალების გამოვლენა - თუ სამკვიდროში ვალებია, ეს შესაძლოა უარის საფუძველი გახდეს, ოღონდ უარიც იმავე ვადაშია შესაძლებელი.
- მმართველის დანიშვნა, თუ ქონებას ამ პერიოდში მართვა სჭირდება - მაგალითად ბიზნესს ან გაქირავებულ ბინას.
- ვადის გასვლის შემდეგ - სამკვიდრო მოწმობის გაცემა და ქონების რეგისტრაცია.
ვადის გაშვება: რა ვარიანტებია
თუ ექვსი თვე უკვე გავიდა, სიტუაცია რთულია, მაგრამ არა უიმედო.
- ვადის აღდგენა სასამართლოში. საჭიროა საპატიო მიზეზის დასაბუთება: ხანგრძლივი ავადმყოფობა, გარდაცვალების შესახებ ინფორმაციის არქონა, ობიექტური დაბრკოლება. სასამართლო თითოეულ შემთხვევას ინდივიდუალურად აფასებს.
- ფაქტობრივი მიღება. თუ ვადაში ფაქტობრივად დაეუფლეთ ქონებას - ცხოვრობდით ბინაში, იხდიდით კომუნალურ გადასახადებს, მართავდით ქონებას - ეს შეიძლება სამკვიდროს მიღებად ჩაითვალოს. საჭიროა მტკიცებულებები: ქვითრები, ხელშეკრულებები, მოწმეთა ჩვენებები.
- სხვა მემკვიდრეების თანხმობა. ცალკეულ შემთხვევაში, თუ დანარჩენი მემკვიდრეები თანახმანი არიან, საკითხი უფრო მარტივად წყდება.
სამივე ვარიანტი უფრო ძვირი და ხანგრძლივია, ვიდრე ვადაში შეტანილი განცხადება. ამიტომ, თუ ვადა ჯერ არ გასულა და დღეები ითვლება - მობრძანდით ხვალვე, თუნდაც არასრული დოკუმენტებით.
ხშირი შეცდომები
- ლოდინი, სანამ ყველა დოკუმენტი შეგროვდება. ყველაზე ხშირი და ყველაზე ძვირი შეცდომა. საქმე არასრული პაკეტითაც იხსნება.
- ვარაუდი, რომ ანდერძი საკმარისია. ანდერძის არსებობა განცხადების შეტანას არ ანაცვლებს - ვადა მაინც მოქმედებს.
- უცხოური დოკუმენტი აპოსტილის გარეშე. მისი მოწესრიგება კვირებს იკავებს, ამიტომ ეს პირველივე დღეს უნდა დაიწყოს.
- არასწორად შედგენილი მინდობილობა საზღვარგარეთიდან - ყველაზე ხშირად იმიტომ, რომ სამემკვიდრეო უფლებამოსილება პირდაპირ არ არის ჩაწერილი.
- ნათესაობის ჯაჭვში გამოტოვებული რგოლი - მაგალითად გვარის შეცვლის დამადასტურებელი საბუთის არარსებობა, რის გამოც ნათესაობა ვერ მტკიცდება.
- ვალების შეუმოწმებლობა. სამკვიდროს მიღების შემდეგ ვალებზე უარის თქმა უკვე შეუძლებელია.
ვალები სამკვიდროში
ეს ის ნაწილია, რომელსაც ოჯახები ხშირად აგვიანებით აქცევენ ყურადღებას.
სამკვიდრო მოიცავს როგორც ქონებას, ისე ვალდებულებებს: სესხებს, კრედიტებს, გადასახადებს, ხელშეკრულებით ნაკისრ ვალდებულებებს. მემკვიდრე, რომელიც სამკვიდროს იღებს, ვალებსაც იღებს.
რას ვურჩევთ:
- განცხადების შეტანამდე ან პარალელურად შეამოწმეთ ვალები - საკრედიტო ისტორია, ბანკის ცნობები, საგადასახადო დავალიანება, აღსრულების ეროვნული ბიუროს მონაცემები.
- თუ ვალები ქონებას აჭარბებს, განიხილეთ უარის თქმა - ოღონდ ისიც იმავე ექვსთვიან ვადაშია შესაძლებელი.
- ნაწილობრივი მიღება არ არსებობს. ვერ აიღებთ ბინას და უარს ვერ იტყვით სესხზე - სამკვიდრო მთლიანად მიიღება ან მთლიანად უარიყოფა.
თუ სიტუაცია გაურკვეველია, განცხადება მაინც შეიტანეთ ვადაში და პარალელურად შეამოწმეთ ვალები - ვადის აღდგენა გაცილებით რთულია, ვიდრე გადაწყვეტილების გადახედვა.
სად იხსნება საქმე და რატომ აქვს ამას მნიშვნელობა
სამემკვიდრეო საქმე იხსნება მამკვიდრებლის ბოლო საცხოვრებელი ადგილის მიხედვით. ეს ტექნიკური წესი პრაქტიკულ შედეგებს იძლევა.
- ერთი საქმე, ერთი ნოტარიუსი. მემკვიდრეები ერთ ადგილას მიდიან და დოკუმენტებიც ერთ საქმეში იყრის თავს. ორ ნოტარიუსთან პარალელურად საქმის გახსნა შეუძლებელია.
- თუ მამკვიდრებელი საზღვარგარეთ ცხოვრობდა, მაგრამ ქონება საქართველოშია, საქმის გახსნის ადგილი ქონების ადგილმდებარეობით განისაზღვრება. ეს ხშირი შემთხვევაა ემიგრაციაში მცხოვრები ქართველების ოჯახებში.
- ცნობა ბოლო საცხოვრებელი ადგილის შესახებ სწორედ ამიტომ შედის საჭირო დოკუმენტების სიაში.
- ქონება რამდენიმე ქალაქშია - ეს პრობლემა არ არის: საქმე ერთია და ის ყველა ქონებას მოიცავს, სადაც არ უნდა იყოს ის საქართველოს ტერიტორიაზე.
თუ არ ხართ დარწმუნებული, სად უნდა გაიხსნას საქმე, უბრალოდ დაგვირეკეთ - ეს კითხვა ერთ წუთში იხურება და უშედეგო ვიზიტს გადაგარჩენთ.
საფასური და ვადა
- სანოტარო ტარიფი სახელმწიფოს დადგენილია და ყველა ნოტარიუსთან ერთნაირია.
- თარგმანი და უცხოური დოკუმენტების დამოწმება ცალკე ისახება.
- ვადა - განცხადების შეტანა 30-40 წუთი; უცხოური საბუთების თარგმანთან ერთად დაახლოებით ორი საათი.
- სამკვიდრო მოწმობა გაიცემა მხოლოდ ექვსთვიანი ვადის გასვლის შემდეგ - ეს კანონისმიერი ვადაა და მისი დაჩქარება არ ხდება.
- ჩაწერა სასურველია, თუ რამდენიმე მემკვიდრე ერთდროულად მოდის ან უცხოური დოკუმენტების თარგმანიც სჭირდება.
ხშირი სცენარები
მშობელი გარდაიცვალა, შვილები საზღვარგარეთ არიან
ერთი შვილი საქართველოშია და შეიტანს განცხადებას თავის სახელზე; დანარჩენები აგზავნიან მინდობილობებს აპოსტილით. თითოეულმა თავისი განცხადება უნდა შეიტანოს ვადაში.
გარდაცვალება საზღვარგარეთ მოხდა
უცხოურ გარდაცვალების მოწმობას სჭირდება აპოსტილი იმ ქვეყანაში და ქართული ნოტარიული თარგმანი. ეს დროს ითხოვს, ამიტომ პროცესი მაშინვე უნდა დაიწყოს.
სამკვიდროში ბიზნესია
განცხადებასთან ერთად ხშირად საჭიროა მმართველის დანიშვნა, რომ კომპანია ექვსი თვის განმავლობაში არ გაჩერდეს.
მემკვიდრეებს შორის კონფლიქტია
განცხადება მაინც უნდა შეიტანოთ ვადაში. კონფლიქტი შემდეგ ეტაპზე წყდება და თქვენს უფლებას განცხადება იცავს.
ვალები ეჭვს იწვევს
განცხადება ვადაში, ვალების შემოწმება პარალელურად, და საჭიროების შემთხვევაში უარის განხილვა - ისევ იმავე ვადაში.
ხშირად დასმული კითხვები
რამდენი დრო მაქვს?+
ყველა დოკუმენტი უნდა მქონდეს შეგროვებული?+
საზღვარგარეთ ვარ. უნდა ჩამოვიდე?+
ანდერძი არსებობს. მაინც უნდა შევიტანო განცხადება?+
თითოეულმა მემკვიდრემ ცალკე უნდა შეიტანოს?+
თუ ვალებია, სამკვიდრო მაინც უნდა მივიღო?+
უცხოური გარდაცვალების მოწმობა მაქვს. გამოდგება?+
ვადა უკვე გავუშვი. რა ვქნა?+
როდის მივიღებ სამკვიდრო მოწმობას?+
ქონება ამ ექვს თვეში ვის ეკუთვნის?+
გარდაცვლილის მინდობილობით შემიძლია მოქმედება?+
ორივე მშობელი გარდაიცვალა სხვადასხვა დროს. ერთი საქმეა თუ ორი?+
ნათესაობის დამადასტურებელი დოკუმენტი დაკარგულია+
გამოგზავნეთ ფოტო და მიიღეთ ფიქსირებული ფასი 15 წუთში
გამოგვიგზავნეთ ყოველი გვერდის მკაფიო ფოტო WhatsApp-ით ან Telegram-ით. ნოტარიული თარგმანი 1-2 საათში, აპოსტილი მოთხოვნისამებრ. ოფისი: დავით აღმაშენებლის გამზირი 117, თბილისი, მარჯანიშვილის მეტროსთან.