ფულისა და ფასიანი ქაღალდების დეპოზიტში მიღება - ნოტარიუსი როგორც ნეიტრალური მხარე, სანამ გარიგება არ დაიხურება

რა პრობლემას წყვეტს

უძრავი ქონების გარიგებაში ორი რისკი არსებობს და ისინი ერთმანეთის სარკისებურია.

• მყიდველის რისკი: გადაიხადა, მაგრამ რეგისტრაცია არ შედგა - ქონებაზე ყადაღა აღმოჩნდა, გამყიდველმა ხელი აიღო, დოკუმენტში ხარვეზი გამოვლინდა.
• გამყიდველის რისკი: ხელი მოაწერა და ქონება გადავიდა, ფული კი არ მიიღო.

პრაქტიკაში ეს ხშირად „ნახევარ ნაბიჯად" წყდება: ავანსი წინასწარ, დანარჩენი შემდეგ. ეს ორივე მხარეს ნაწილობრივ ტოვებს დაუცველად.

დეპოზიტი პრობლემას სრულად ხურავს. თანხა უკვე გამოყოფილია და ნოტარიუსთანაა - გამყიდველი ხედავს, რომ ფული არსებობს. ამავე დროს ის მყიდველის ხელში აღარ არის, მაგრამ გამყიდველთანაც ჯერ არ არის - გადაეცემა მხოლოდ მაშინ, როცა რეგისტრაცია დასრულდება.

ორი ძირითადი გამოყენება

ესქროუ გარიგებაში

ყველაზე ხშირი შემთხვევა. მყიდველი თანხას ნოტარიუსის სადეპოზიტო ანგარიშზე რიცხავს, მხარეები აფორმებენ ნასყიდობის აქტს, რეგისტრაცია მიდის საჯარო რეესტრში, და რეგისტრაციის დასრულების შემდეგ ნოტარიუსი თანხას გამყიდველს გადასცემს.

იმავე ლოგიკით მუშაობს დეპოზიტი კომპანიის წილის ყიდვისას, აღჭურვილობის შეძენისას ან ნებისმიერ გარიგებაში, სადაც შესრულება ეტაპობრივია.

ვალის დაფარვა, როცა კრედიტორი მიუწვდომელია

ნაკლებად ცნობილი, მაგრამ ძალიან სასარგებლო გამოყენება. თუ გსურთ ვალის დაფარვა, მაგრამ კრედიტორი მიუწვდომელია, თანხის მიღებაზე უარს ამბობს ან უცნობია, ვინ არის უფლებამოსილი პირი - თანხის დეპოზიტში შეტანა შესრულებად ჩაითვლება.

ეს გიცავთ ვადის დარღვევისგან და პირგასამტეხლოს დარიცხვისგან. ტიპური სიტუაციებია: კრედიტორი გარდაიცვალა და მემკვიდრეები ჯერ არ არიან დადგენილი; კრედიტორმა ქვეყანა დატოვა; მხარეები დაობენ, ვის ეკუთვნის თანხა.

რა შეიძლება შეიტანოთ დეპოზიტში

• ფულადი თანხა - ლარი ან უცხოური ვალუტა.
• ფასიანი ქაღალდები.

მნიშვნელოვანი დაზუსტება: სანოტარო დეპოზიტი არ არის საკუჭნაო. მასში არ ინახება უძრავი ქონების დოკუმენტები, ნივთები, სამკაული ან სხვა მატერიალური ფასეულობა - მისი საგანი მხოლოდ ფული და ფასიანი ქაღალდებია.

თანხა ინახება ნოტარიუსის სპეციალურ სადეპოზიტო ანგარიშზე, რომელიც მისი პირადი ან სამუშაო ანგარიშისგან გამიჯნულია. ეს სახსრების უსაფრთხოების ძირითადი გარანტიაა.

როგორ მუშაობს პრაქტიკაში

1. პირობის შეთანხმება. მხარეები თანხმდებიან, რა პირობის შესრულებისას გადაეცემა თანხა: ქონების რეგისტრაცია მყიდველის სახელზე, ფართის დაცლა, ყადაღის მოხსნა, დოკუმენტის გადაცემა.
2. დეპოზიტის აქტის გაფორმება. ნოტარიუსი ადგენს დოკუმენტს, სადაც ზუსტად იწერება: ვინ შეიტანა, რა თანხა, ვის სასარგებლოდ, რა პირობით, რა ვადაში და რა მოხდება, თუ პირობა არ შესრულდა.
3. თანხის შეტანა ნოტარიუსის სადეპოზიტო ანგარიშზე.
4. ძირითადი გარიგების გაფორმება - ჩვეულებრივ იმავე დღეს.
5. პირობის შესრულების შემოწმება. ნოტარიუსი ამოწმებს, დასრულდა თუ არა რეგისტრაცია - ჩვეულებრივ ახალი ამონაწერით.
6. თანხის გაცემა ბენეფიციარს, ან დაბრუნება შემტანს, თუ პირობა არ შესრულდა.

მთელი პროცესის გასაღები მეორე ნაბიჯია. პირობა უნდა იყოს ობიექტურად შემოწმებადი: „რეგისტრაცია დასრულდა მყიდველის სახელზე" შემოწმებადია; „მხარეები კმაყოფილები არიან" - არა.

როგორ ჩამოვაყალიბოთ პირობა

ეს ის ადგილია, სადაც დეპოზიტი ან მუშაობს, ან დავად იქცევა.

კარგი პირობები

• „თანხა გადაეცემა გამყიდველს მას შემდეგ, რაც საჯარო რეესტრში დარეგისტრირდება მყიდველის საკუთრების უფლება ობიექტზე საკადასტრო კოდით X, დატვირთვების გარეშე."
• „თანხა გადაეცემა მას შემდეგ, რაც მოიხსნება იპოთეკა და ეს აისახება ამონაწერში."
• „თანხა უბრუნდება მყიდველს, თუ რეგისტრაცია არ დასრულდება კონკრეტულ თარიღამდე."

ცუდი პირობები

• „თანხა გადაეცემა ბინის დაცლის შემდეგ" - ვინ ადასტურებს, რომ ბინა დაცლილია?
• „თანხა გადაეცემა სამუშაოს ხარისხიანად დასრულების შემდეგ" - ხარისხი შეფასებაა და არა ფაქტი.
• „თანხა გადაეცემა შეთანხმების მიხედვით" - რომელი შეთანხმების?

ყოველთვის უნდა იყოს ჩაწერილი ორივე სცენარი: რა მოხდება პირობის შესრულებისას და რა - მისი შეუსრულებლობისას, კონკრეტული ვადის მითითებით. დეპოზიტი უვადოდ არ უნდა დარჩეს გაურკვევლობაში.

უსაფრთხოება

ორივე მხარისთვის მთავარი კითხვაა, რამდენად უსაფრთხოა თანხა. აი, რაზე დგას ეს უსაფრთხოება.

• ცალკე სადეპოზიტო ანგარიში, რომელიც ნოტარიუსის საკუთარი სახსრებისგან გამიჯნულია.
• თანხა ნოტარიუსის ქონება არ არის - ის მას მხოლოდ ინახავს და არ განკარგავს.
• ყოველი მოძრაობა დოკუმენტირებულია და სანოტარო რეესტრში ფიქსირდება.
• თანხა გაიცემა მხოლოდ აქტში ჩაწერილი პირობით - ცალმხრივი გადაწყვეტილებით არა.
• ნოტარიუსი პასუხისმგებელია სახსრების შენახვაზე და მისი პროფესიული პასუხისმგებლობა კანონითაა დარეგულირებული.

შედარებისთვის: ნაღდი ანგარიშსწორება მხარეებს შორის არავითარ გარანტიას არ იძლევა, ხოლო ავანსის წინასწარ გადახდა მთელ რისკს ერთ მხარეს აკისრებს.

რა უნდა მოიტანოთ

• ყველა მხარის პირადობის დოკუმენტი - ორიგინალი. იურიდიული პირის შემთხვევაში - ამონაწერი სამეწარმეო რეესტრიდან.
• ძირითადი გარიგების დოკუმენტები - ნასყიდობის პროექტი, ამონაწერი საჯარო რეესტრიდან, სესხის ხელშეკრულება.
• შეთანხმებული პირობა - ზუსტად რა უნდა შესრულდეს, რომ თანხა გაიცეს, და რა ვადაში.
• ბენეფიციარის მონაცემები - ვის გადაეცემა თანხა და რომელ ანგარიშზე.
• თანხის წარმოშობის დამადასტურებელი დოკუმენტები, თუ თანხა მნიშვნელოვანია - ეს ფინანსური მონიტორინგის სტანდარტული მოთხოვნაა.

დეპოზიტი ჩვეულებრივ ძირითად გარიგებასთან ერთად ფორმდება, ამიტომ ორივე ერთ ვიზიტში კეთდება. წინასწარი ჩაწერა სასურველია.

ვადები და რა ხდება, თუ პირობა არ შესრულდა

• ვადა აქტში იწერება. უძრავი ქონების რეგისტრაციის შემთხვევაში ის ჩვეულებრივ დღეებში ან კვირებში იზომება, სისწრაფის ტარიფის მიხედვით.
• თუ პირობა შესრულდა - ნოტარიუსი ამოწმებს და თანხას გასცემს ბენეფიციარს.
• თუ პირობა არ შესრულდა ვადაში - თანხა უბრუნდება შემტანს, თუ აქტში სწორედ ასე იყო ჩაწერილი. სწორედ ამიტომ არის დაბრუნების სცენარის წინასწარ გაწერა ასეთი მნიშვნელოვანი.
• თუ მხარეები დაობენ - ნოტარიუსი თანხას არცერთს არ გადასცემს, სანამ დავა არ გადაწყდება. ის ნეიტრალური მხარეა და არა არბიტრი.
• ვადის გახანგრძლივება შესაძლებელია ორივე მხარის თანხმობით, რაც ცალკე დოკუმენტით ფორმდება და აქტს ერთვის.

დეპოზიტი კომპანიებისთვის

ბიზნესში დეპოზიტი უფრო ფართო სპექტრში მუშაობს, ვიდრე მხოლოდ უძრავი ქონების ყიდვა-გაყიდვაში.

• წილის შეძენა. თანხა დეპოზიტში, ცვლილება რეგისტრირდება სამეწარმეო რეესტრში, შემდეგ თანხა გამყიდველს გადაეცემა. ეს განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია, როცა წილის გადასვლას წესდებით დამატებითი თანხმობა სჭირდება.
• აქტივების შეძენა - აღჭურვილობა, სატრანსპორტო საშუალებები, საწარმოო ხაზი, სადაც გადაცემა და გადახდა ერთდროულად ვერ ხდება.
• ეტაპობრივი შესრულება. დეპოზიტი შეიძლება ეტაპებად გაიცეს - თითოეული ეტაპის დასრულებისას, თუ ეს აქტში ცალსახად არის აღწერილი.
• დავის დროებითი გადაწყვეტა. როცა მხარეები დაობენ თანხაზე, მისი დეპოზიტში შეტანა გარიგებას არ აჩერებს და ამავე დროს არცერთ მხარეს არ აყენებს ზარალში.
• უცხოელი პარტნიორი. როცა მხარეები სხვადასხვა ქვეყანაშია და ერთმანეთს არ იცნობენ, ნეიტრალური მხარე ნდობის ნაკლებობას ანაცვლებს.

კორპორაციულ დეპოზიტზე ჩვეულებრივ წინასწარი ჩაწერაა საჭირო, რადგან პირობების ფორმულირება უფრო დეტალურ მუშაობას ითხოვს.

ალტერნატივები და შედარება

• საბანკო ესქროუ. ბანკები მსგავს მომსახურებას სთავაზობენ. ის ხშირად უფრო ძვირია და მეტ ბიუროკრატიას ითხოვს, სამაგიეროდ დიდი თანხებისთვის და რთული, ეტაპობრივი პირობებისთვის უფრო მოქნილია.
• საბანკო აკრედიტივი - ძირითადად საერთაშორისო სავაჭრო ოპერაციებში.
• ავანსი და ნაშთი - ყველაზე გავრცელებული, მაგრამ ყველაზე სარისკო სქემა: ავანსი მყიდველის რისკია, ნაშთი გამყიდველის.
• სეიფური უჯრა ბანკში - ნაღდი ფულისთვის. მუშაობს, მაგრამ წვდომის პირობების კონტროლი უფრო სუსტია, ვიდრე სანოტარო აქტში ჩაწერილი პირობა.
• ნაღდი ანგარიშსწორება ხელიდან ხელში - არავითარი გარანტია და, დიდი თანხების შემთხვევაში, ფიზიკური რისკიც. გარდა ამისა, მსხვილი ნაღდი ოპერაცია ხშირად კითხვებს იწვევს ბანკშიც და საგადასახადო თვალსაზრისითაც.

სანოტარო დეპოზიტის უპირატესობა სიმარტივეშია: ის იმავე აქტში და იმავე ოფისში ფორმდება, სადაც თავად გარიგება, და ერთი დღის საქმეა.

ხშირი შეცდომები

1. ბუნდოვანი პირობა. თუ ნოტარიუსს არ შეუძლია ობიექტურად შეამოწმოს, შესრულდა თუ არა პირობა, დეპოზიტი დავად იქცევა.
2. დაბრუნების სცენარის არარსებობა. ჩაწერილია მხოლოდ ის, როდის გაიცემა თანხა, და არა ის, რა მოხდება, თუ პირობა არ შესრულდა.
3. ვადის არარსებობა. დეპოზიტი უვადოდ არ უნდა დარჩეს.
4. დეპოზიტი გარიგების შემდეგ. ის ძირითად აქტთან ერთად უნდა გაფორმდეს - შემდეგ უკვე გვიანია, რადგან რისკი უკვე რეალიზდა.
5. თანხის ნაწილობრივი შეტანა. თუ დეპოზიტში მხოლოდ ნაწილია, დანარჩენზე რისკი რჩება.
6. ბენეფიციარის მონაცემების უზუსტობა - გადარიცხვა ვერ შესრულდება და პროცედურა ჭიანურდება.

ვინ ხედავს დეპოზიტს და რა ინფორმაცია ფიქსირდება

გამჭვირვალობა დეპოზიტის ერთ-ერთი მთავარი ღირებულებაა - ორივე მხარემ ზუსტად უნდა იცოდეს, რა მდგომარეობაშია თანხა.

• ორივე მხარე იღებს აქტის ეგზემპლარს, სადაც ჩაწერილია თანხა, პირობა, ვადა და გაცემის თუ დაბრუნების სცენარები.
• შეტანის ფაქტი დოკუმენტურად დასტურდება - გამყიდველი არ დგება იმ მდგომარეობაში, სადაც მას მხოლოდ სიტყვით ეუბნებიან, რომ ფული არსებობს.
• ყოველი მოძრაობა რეესტრში ფიქსირდება თარიღითა და საფუძვლით.
• ცნობის აღება დეპოზიტის მდგომარეობის შესახებ ნებისმიერ მომენტში შესაძლებელია მხარისთვის.
• მესამე პირებისთვის ინფორმაცია დახურულია - სანოტარო საიდუმლოება აქაც მოქმედებს და დეპოზიტის შესახებ ინფორმაციას მხოლოდ აქტის მხარეები იღებენ.

ხარჯები

• სანოტარო ტარიფი სახელმწიფოს დადგენილია და ჩვეულებრივ თანხის ოდენობაზეა მიბმული.
• საბანკო ხარჯები - გადარიცხვის საკომისიო, ვალუტის კონვერტაცია, თუ ის საჭიროა.
• ვინ იხდის - ეს მხარეთა შეთანხმების საკითხია და აქტში უნდა იყოს ჩაწერილი. პრაქტიკაში ხშირად შუაზე იყოფა ან მყიდველს ეკისრება.
• შედარებით რისკთან - დეპოზიტის ღირებულება უმნიშვნელოა იმ თანხასთან შედარებით, რომელიც გარიგებაში ტრიალებს. ეს ერთ-ერთი ყველაზე იაფი დაზღვევაა ქონებრივ ბრუნვაში.

ხშირი სცენარები

ბინის ყიდვა კერძო პირისგან

კლასიკური შემთხვევა. თანხა დეპოზიტში, ნასყიდობა ფორმდება, რეგისტრაცია მიდის, ამონაწერის მიღების შემდეგ თანხა გამყიდველს გადაეცემა.

ბინა იპოთეკით არის დატვირთული

დეპოზიტიდან ჯერ იფარება იპოთეკის ნაშთი და მოიხსნება დატვირთვა, დანარჩენი კი გამყიდველს გადაეცემა. ეს ერთ-ერთი ყველაზე სასარგებლო კონფიგურაციაა და მყიდველს იმ რისკისგან იცავს, რომ იპოთეკა ქონებასთან ერთად გადმოყვეს.

კრედიტორი გარდაიცვალა, ვალის დაფარვა გსურთ

თანხა შეგაქვთ დეპოზიტში - ეს შესრულებად ითვლება და პირგასამტეხლოს დარიცხვას აჩერებს. მემკვიდრეები თანხას სამკვიდრო მოწმობის მიღების შემდეგ მიიღებენ.

კომპანიის წილის ყიდვა

თანხა დეპოზიტში, ცვლილება რეგისტრირდება სამეწარმეო რეესტრში, შემდეგ თანხა გაიცემა.

მხარეები სხვადასხვა ქალაქში ან ქვეყანაში არიან

დეპოზიტი განსაკუთრებით სასარგებლოა, როცა მხარეები ერთმანეთს არ იცნობენ და ერთდროულად ვერ ხვდებიან - ნეიტრალური მხარე ნდობის ნაკლებობას ანაცვლებს.

ხშირად დასმული კითხვები

სხვა სანოტარო მოქმედებები