სამკვიდრო მოწმობის გაცემა - დოკუმენტი, რომელიც მემკვიდრეს მესაკუთრედ აქცევს

რას ადასტურებს სამკვიდრო მოწმობა

მოწმობა ოფიციალურად ადასტურებს სამ რამეს ერთდროულად:

• ვინ არის მემკვიდრე - სახელობრივად, პირადი ნომრებით.
• რა შედის სამკვიდროში - იდენტიფიცირებული ქონების ჩამონათვალი: უძრავი ქონება საკადასტრო კოდით, ავტომობილი სარეგისტრაციო მონაცემებით, საბანკო ანგარიშები, წილები.
• რა წილი ეკუთვნის თითოეულს - წილადებით ან კონკრეტული ობიექტების მიხედვით.

სწორედ ამიტომ არის ის საბოლოო დოკუმენტი: საჯარო რეესტრი, ბანკი და საპატრულო პოლიციის სამსახური მას კითხულობენ და მასზე დაყრდნობით ცვლიან მესაკუთრეს.

რაც მოწმობა არ არის: ის არ არის ქონების შეფასება, არ არის ვალებისგან განთავისუფლება და არ არის მემკვიდრეთა შორის შეთანხმება იმაზე, ვინ რას რეალურად აიღებს. ეს უკანასკნელი ცალკე დოკუმენტია - სამკვიდროს გაყოფის შეთანხმება - და ის ხშირად მოწმობის შემდეგ ფორმდება.

როდის გაიცემა

მოწმობა გაიცემა ორი პირობის ერთდროული შესრულებისას.

1. გასულია ექვსთვიანი ვადა მამკვიდრებლის გარდაცვალებიდან. ეს კანონისმიერი ვადაა და მისი დაჩქარება არ ხდება - მისი აზრი სწორედ ისაა, რომ ყველა შესაძლო მემკვიდრეს მიეცეს დრო განცხადების შესატანად.
2. დადგენილია მემკვიდრეთა წრე და შეგროვებულია ქონების დამადასტურებელი დოკუმენტები.

პრაქტიკაში ეს ნიშნავს, რომ ექვსი თვე უნდა გამოიყენოთ დოკუმენტების მოსაწესრიგებლად და არა ლოდინში. თუ ამონაწერები, ბანკის ცნობები და უცხოური საბუთები მზად იქნება, მოწმობა ვადის გასვლისთანავე გაიცემა. თუ ამის შემდეგ დაიწყებთ შეგროვებას, პროცესი კიდევ თვეებით გაიწელება.

ცალკეულ შემთხვევაში, როცა ცალსახად ცნობილია, რომ სხვა მემკვიდრე არ არსებობს, პროცედურა შესაძლოა უფრო სწრაფად დასრულდეს - ამას ნოტარიუსი კონკრეტულ საქმეზე აფასებს.

რა დოკუმენტები სჭირდება

• გახსნილი სამემკვიდრეო საქმე - ანუ ვადაში შეტანილი განცხადება.
• ყველა მემკვიდრის პირადობის დოკუმენტი.
• ამონაწერი საჯარო რეესტრიდან თითოეულ უძრავ ქონებაზე - აქტუალური, სადაც ჩანს მესაკუთრე და დატვირთვები.
• ავტომობილის სარეგისტრაციო მოწმობა.
• ბანკის ცნობა ანგარიშებისა და ნაშთების შესახებ.
• ამონაწერი სამეწარმეო რეესტრიდან, თუ სამკვიდროში კომპანიის წილია.
• ქონების შეფასება, თუ ის საჭიროა ტარიფის გამოსათვლელად ან მემკვიდრეთა შორის წილების გასანაწილებლად.
• უცხოური დოკუმენტები - აპოსტილით და ქართული ნოტარიული თარგმანით.

ქონების ძებნაში ხშირად ჩვენც ვეხმარებით: ოჯახები ხშირად არ იციან, რა ანგარიშები ან წილები ჰქონდა მამკვიდრებელს. ცნობების გამოთხოვა შესაძლებელია ნოტარიუსის მეშვეობით.

როგორ ნაწილდება წილები

წილების განაწილება ორ სცენარს მიჰყვება და ისინი ხშირად ერთმანეთს ერწყმის.

ანდერძით

თუ ანდერძი არსებობს, ქონება ნაწილდება მასში მითითებული წესით. თუ ანდერძი ქონების მხოლოდ ნაწილს მოიცავს, დანარჩენი კანონით გადადის.

კანონით

ანდერძის არარსებობისას მოქმედებს კანონისმიერი რიგითობა. ერთი რიგის მემკვიდრეები ტიპურად თანაბარ წილებს იღებენ.

სავალდებულო წილი

ანდერძის არსებობის შემთხვევაშიც კანონი იცავს პირთა გარკვეულ წრეს - ტიპურად არასრულწლოვან შვილებსა და შრომისუუნარო ახლო ნათესავებს. მათი წილი მოწმობაში აისახება მაშინაც, თუ ანდერძში ისინი მითითებული არ არიან.

მნიშვნელოვანი პრაქტიკული დეტალი: მოწმობაში წილი ჩვეულებრივ წილადით აისახება - მაგალითად ერთი მესამედი ბინაზე. ეს ნიშნავს, რომ სამი მემკვიდრე ერთი ბინის თანამესაკუთრე ხდება. თუ გსურთ, რომ თითოეულმა კონკრეტული ობიექტი მიიღოს, ამისთვის ცალკე შეთანხმებაა საჭირო - ამაზე ქვემოთ.

სამკვიდროს გაყოფის შეთანხმება

ეს ის ნაბიჯია, რომელსაც ოჯახების უმეტესობა არ ელოდება, მაგრამ ხშირად სწორედ ის წყვეტს პრობლემას.

მოწმობა აჩვენებს წილებს - მაგალითად, სამი შვილი, თითო მესამედი ბინაზე, თითო მესამედი ავტომობილზე, თითო მესამედი ანგარიშზე. პრაქტიკაში ეს ხშირად უხერხულია: ბინა ერთ ადამიანს სჭირდება, ავტომობილი მეორეს.

გამოსავალია სამკვიდროს გაყოფის შეთანხმება, სადაც მემკვიდრეები თანხმდებიან, ვინ რას იღებს:

• ერთი იღებს ბინას მთლიანად, სხვები - ავტომობილს, ანგარიშს ან კომპენსაციას;
• შეთანხმება ნოტარიულად მოწმდება და სწორედ ის რეგისტრირდება რეესტრში;
• შეთანხმება შესაძლებელია მხოლოდ ყველა მემკვიდრის თანხმობით - თუ ერთი არ თანხმდება, საკითხი სასამართლოში წყდება.

გირჩევთ, ამაზე ფიქრი ექვსთვიანი ვადის განმავლობაში დაიწყოთ და არა მოწმობის მიღების შემდეგ - ასე ორივე დოკუმენტი ერთ პროცესში ფორმდება და დრო იზოგება.

რეგისტრაცია: რას აკეთებთ მოწმობის მიღების შემდეგ

მოწმობა თავისთავად ქონებას თქვენს სახელზე არ გადმოწერს - ეს შემდეგი ნაბიჯია და ის თითოეულ ტიპის ქონებაზე ცალკე კეთდება.

• უძრავი ქონება - მოწმობა წარედგინება საჯარო რეესტრის ეროვნულ სააგენტოს და მესაკუთრე იცვლება. ამის შემდეგ შეგიძლიათ გაყიდოთ, გააქირავოთ ან დატვირთოთ.
• ავტომობილი - გადაფორმება შესაბამის სამსახურში.
• საბანკო ანგარიშები - მოწმობა წარედგინება ბანკს და თანხა გაიცემა ან ანგარიში გადაფორმდება.
• კომპანიის წილი - ცვლილება რეგისტრირდება სამეწარმეო რეესტრში. აქ ხშირად საჭიროა პარტნიორთა გადაწყვეტილების გაფორმებაც.
• ფასიანი ქაღალდები - შესაბამისი რეესტრის მეშვეობით.

თითოეულ უწყებას შეიძლება დასჭირდეს მოწმობის ცალკე ეგზემპლარი, ამიტომ მათი რაოდენობა წინასწარ დაგეგმეთ.

ახლად აღმოჩენილი ქონება

ხშირია შემთხვევა, როცა მოწმობის მიღების შემდეგ ირკვევა, რომ მამკვიდრებელს კიდევ რაღაც ჰქონდა: დავიწყებული ანგარიში, მიწის ნაკვეთი რეგიონში, წილი კომპანიაში.

ეს არ არის პრობლემა და საქმის თავიდან გახსნას არ საჭიროებს:

• გაიცემა დამატებითი სამკვიდრო მოწმობა ახლად აღმოჩენილ ქონებაზე, იმავე მემკვიდრეებზე და იმავე წილებით.
• ახალი ექვსთვიანი ვადა არ იწყება - საქმე უკვე გახსნილია და თქვენი მემკვიდრის სტატუსი დადგენილია.
• საჭიროა მხოლოდ ახალი ქონების დამადასტურებელი დოკუმენტი - ამონაწერი, ბანკის ცნობა, სარეგისტრაციო მონაცემები.

სწორედ ამიტომ ვურჩევთ ოჯახებს, რომ ქონების ძებნას დრო დაუთმონ ექვსთვიანი ვადის განმავლობაში: ერთ პროცედურაში ყველაფრის მოცვა უფრო იაფი და სწრაფია, ვიდრე რამდენიმე დამატებითი მოწმობა.

ვალები და მოწმობა

მოწმობა ქონებას ადასტურებს, მაგრამ ვალებს არ შლის. მემკვიდრე, რომელმაც სამკვიდრო მიიღო, ვალდებულებებსაც იღებს.

• ვალები პროპორციულად ნაწილდება მიღებული წილის შესაბამისად.
• დატვირთული ქონება. თუ ბინაზე იპოთეკაა, ის მოწმობაში აისახება და ქონებასთან ერთად გადმოყვება. ამიტომ არის ამონაწერი დატვირთვების ჩვენებით ასეთი მნიშვნელოვანი.
• უარის თქმა მოწმობის შემდეგ შეუძლებელია. უარი მხოლოდ ექვსთვიან ვადაშია შესაძლებელი და სამკვიდროს მიღების შემდეგ მისი გადახედვა აღარ ხდება.

ეს კიდევ ერთი არგუმენტია იმისთვის, რომ ვალები ექვსთვიანი ვადის განმავლობაში შემოწმდეს და არა მოწმობის მიღების შემდეგ.

უცხოეთში მცხოვრები მემკვიდრე

მოწმობის მისაღებადაც ჩამოსვლა არ არის აუცილებელი, თუ მინდობილობა სწორადაა შედგენილი.

• მინდობილობაში პირდაპირ უნდა ეწეროს სამკვიდრო მოწმობის მიღების უფლებამოსილება - ამის გარეშე წარმომადგენელს მოწმობა არ გადაეცემა. ეს ყველაზე ხშირი ხარვეზია.
• თუ რეგისტრაციაც წარმომადგენელმა უნდა გააკეთოს, მინდობილობაში ცალკე უნდა ჩაიწეროს საჯარო რეესტრში წარმომადგენლობა და ქონების რეგისტრაცია.
• თუ ქონების გაყიდვასაც აპირებთ - ესეც ცალკე უფლებამოსილებაა და ჯობს თავიდანვე ჩაიწეროს, რომ მეორედ არ მოგიწიოთ მინდობილობის გაფორმება, აპოსტილი და თარგმანი.
• მოწმობის საზღვარგარეთ წარდგენა - მას სჭირდება აპოსტილი და თარგმანი.

დაგვირეკეთ სანამ მინდობილობას გააფორმებთ - ტექსტს გამოგიგზავნით, რომ ადგილობრივმა ნოტარიუსმა სწორი ფორმულირებით შეადგინოს.

სადავო სიტუაციები

მოწმობა გაიცემა მაშინ, როცა მემკვიდრეთა წრე ცალსახაა. თუ დავაა, პროცედურა ჩერდება.

• ვინმე ედავება მემკვიდრის სტატუსს - საკითხი სასამართლოში წყდება და მოწმობა გადაწყვეტილების შემდეგ გაიცემა.
• ანდერძი გასაჩივრებულია - იგივე ლოგიკა.
• მემკვიდრის ადგილსამყოფელი უცნობია - საჭიროა მისი ძებნა ან სასამართლო წესით უგზო-უკვლოდ დაკარგულად აღიარება.
• ქონებაზე მესამე პირი აცხადებს პრეტენზიას - მაგალითად თანამესაკუთრე ან კრედიტორი.
• მემკვიდრეები ვერ თანხმდებიან გაყოფაზე - მოწმობა მაინც გაიცემა წილადებით, გაყოფა კი სასამართლოში წყდება.

ბოლო პუნქტი მნიშვნელოვანია: გაყოფაზე შეუთანხმებლობა მოწმობის გაცემას არ უშლის. ქონებას მიიღებთ თანამესაკუთრეობით და მისი გაყოფა შემდეგ, ცალკე გადაწყდება.

მეუღლის წილი: ცალკე საკითხი

ეს ის ადგილია, სადაც ოჯახები ყველაზე ხშირად ცდებიან გათვლაში.

თუ ქონება ქორწინების პერიოდში შეიძინეს, ის ტიპურად მეუღლეთა საერთო საკუთრებაა. ეს ნიშნავს, რომ გარდაცვალების შემთხვევაში სამკვიდროში მთელი ქონება კი არ შედის, არამედ მხოლოდ გარდაცვლილის წილი.

პრაქტიკაში სქემა ასეთია:

• გადარჩენილი მეუღლე ჯერ იღებს თავის საკუთარ წილს როგორც თანამესაკუთრე - ეს არ არის მემკვიდრეობა, ეს მისი ქონებაა.
• დარჩენილი ნაწილი ნაწილდება მემკვიდრეებს შორის, სადაც მეუღლეც მემკვიდრეა.
• შედეგად მეუღლის საბოლოო წილი ხშირად მნიშვნელოვნად აღემატება იმას, რასაც ოჯახი ვარაუდობდა.

თუ საქორწინო ხელშეკრულება არსებობს, ის ამ გათვლას ცვლის. ასევე მნიშვნელოვანია, ქონება ქორწინებამდე იყო შეძენილი თუ მის შემდეგ, მემკვიდრეობით მიღებული თუ ნაჩუქარი - თითოეული სხვა რეჟიმშია. ამას ნოტარიუსი კონკრეტულ საქმეზე ამოწმებს.

ეგზემპლარები და არქივი

• თითოეული მემკვიდრე იღებს თავის ეგზემპლარს.
• დამატებითი ეგზემპლარები - იმდენი, რამდენ უწყებაში წარადგენთ. საჯარო რეესტრი, ბანკი და სატრანსპორტო სამსახური თითოეული ცალკე ეგზემპლარს შეიძლება ითხოვდეს.
• მოწმობა სანოტარო არქივშია. დაკარგვის შემთხვევაში შესაძლებელია ასლის აღება არქივიდან, რომელსაც ორიგინალის ტოლი ძალა აქვს.
• მოწმობას ვადა არ აქვს - მისი გამოყენება წლების შემდეგაც შესაძლებელია. თუმცა უწყებები ხშირად ითხოვენ ახალ ამონაწერს რეესტრიდან, რომელსაც უკვე თავისი ვადა აქვს.
• რეგისტრაციის გადადება. კანონი მოწმობის მიღებისთანავე რეგისტრაციას არ ავალდებულებს, მაგრამ გადადება პრაქტიკულ პრობლემებს ქმნის: ქონება ფორმალურად ისევ გარდაცვლილის სახელზეა, მისი გაყიდვა ან დატვირთვა შეუძლებელია, ხოლო შემდეგი თაობის მემკვიდრეობისას ჯაჭვი კიდევ უფრო რთულდება. გირჩევთ, რეგისტრაცია მოწმობის მიღებიდან უახლოეს თვეებში გააკეთოთ.

საფასური და ვადა

• სანოტარო ტარიფი სახელმწიფოს დადგენილია. სამკვიდრო მოწმობაზე ის ხშირად ქონების ღირებულებასთან არის დაკავშირებული, ამიტომ ზუსტი თანხა კონკრეტულ საქმეზე გამოითვლება.
• ქონების შეფასება, თუ ის საჭიროა, ცალკე ხარჯია.
• თარგმანი და უცხოური დოკუმენტების დამოწმება ცალკე ისახება.
• ვადა - თუ დოკუმენტები მზადაა, მოწმობა ექვსთვიანი ვადის გასვლიდან რამდენიმე დღეში გაიცემა. თუ დოკუმენტების შეგროვება ამის შემდეგ იწყება, პროცესი თვეებით იწელება.
• რეგისტრაცია რეესტრში - ცალკე პროცედურა და ცალკე სახელმწიფო მოსაკრებელი.

ხშირი სცენარები

ბინა და სამი შვილი

მოწმობაში თითო მესამედი. თუ ბინა ერთს უნდა დარჩეს, საჭიროა გაყოფის შეთანხმება ყველა მემკვიდრის თანხმობით, სადაც დანარჩენები კომპენსაციას იღებენ.

ანგარიში უცხოურ ბანკში

ქართული მოწმობა უცხოურ ბანკს უნდა წარედგინოს აპოსტილითა და თარგმანით. ზოგიერთი ბანკი დამატებით საკუთარ პროცედურასაც ითხოვს.

ქონება რეგიონში, მემკვიდრეები თბილისში

საქმე ერთია და ყველა ქონებას მოიცავს, სადაც არ უნდა იყოს ის საქართველოში. რეგისტრაცია კი ცალკე ხდება თითოეულ ობიექტზე.

მოწმობის მიღების შემდეგ აღმოჩნდა დავიწყებული ანგარიში

გაიცემა დამატებითი მოწმობა ახალ ქონებაზე, ახალი ექვსთვიანი ვადის გარეშე.

ერთი მემკვიდრე საზღვარგარეთაა და არ ჩამოდის

მოწმობას მინდობილობით იღებს, ოღონდ მინდობილობაში პირდაპირ უნდა ეწეროს მოწმობის მიღების უფლებამოსილება.

ხშირად დასმული კითხვები

სხვა სანოტარო მოქმედებები