საქორწინო ხელშეკრულების დამოწმება - ვის რა ეკუთვნის, გადაწყვეტილი მშვიდად და წინასწარ

რას ცვლის საქორწინო ხელშეკრულება

კანონი ქორწინებისთვის ნაგულისხმევ ქონებრივ რეჟიმს ადგენს: ქორწინების პერიოდში შეძენილი ქონება ტიპურად მეუღლეთა საერთო საკუთრებაა, მიუხედავად იმისა, ვის სახელზეა ის რეგისტრირებული და ვინ გადაიხადა.

საქორწინო ხელშეკრულება ამ ნაგულისხმევ რეჟიმს ცვლის. მისი მეშვეობით შეგიძლიათ განსაზღვროთ:

• რომელი ქონება იქნება საერთო და რომელი - პირადი, როგორც უკვე არსებული, ისე მომავალში შესაძენი;
• რა მოხდება კონკრეტულ ობიექტთან - ბინასთან, ავტომობილთან, ბიზნესთან;
• როგორ გაიყოფა ქონება განქორწინების შემთხვევაში;
• ვინ როგორ მონაწილეობს ოჯახის ხარჯებში;
• როგორ განაწილდება ვალდებულებები - ეს ერთ-ერთი ყველაზე ღირებული ნაწილია.

მნიშვნელოვანი დაზუსტება: ხელშეკრულება არ არის განქორწინების გეგმა. მისი მოქმედების ძირითადი ნაწილი სწორედ ქორწინების პერიოდს ეხება - ვინ რას განკარგავს, ვის სჭირდება მეორის თანხმობა, როგორ იხდება საერთო ხარჯები.

ვის სჭირდება ის ყველაზე მეტად

• ბიზნესის მფლობელს. თუ ერთ-ერთ მეუღლეს კომპანია აქვს, ნაგულისხმევი რეჟიმი ნიშნავს, რომ ბიზნესის ღირებულების ზრდა შეიძლება საერთო ქონებად ჩაითვალოს. ეს პარტნიორებისთვისაც რისკია, არა მხოლოდ წყვილისთვის.
• მეორე ქორწინებას, სადაც პირველი ქორწინებიდან შვილები არიან. ხელშეკრულება იცავს როგორც ახალ მეუღლეს, ისე შვილების ინტერესებს.
• საერთაშორისო წყვილს. როცა მეუღლეები სხვადასხვა ქვეყნის მოქალაქეები არიან ან ქონება რამდენიმე ქვეყანაშია, ნაგულისხმევი რეჟიმი შეიძლება საერთოდ გაურკვეველი იყოს.
• წყვილს, სადაც ერთ-ერთს დიდი ვალები აქვს ან სამეწარმეო რისკს იღებს - ხელშეკრულება მეორეს იცავს.
• წყვილს, სადაც ქონების წვლილი არათანაბარია - მაგალითად ერთ-ერთმა ბინა ქორწინებამდე იყიდა და მეორე მასში სარემონტოდ დაბანდებას აპირებს.
• მემკვიდრეობით ან ჩუქებით მიღებული ქონების მფლობელს, ვისაც სურს, რომ ამ ქონების სტატუსი ცალსახად იყოს დაფიქსირებული.

ქორწინებამდე თუ მის შემდეგ

ორივე შესაძლებელია და მათ შორის განსხვავება მხოლოდ მომენტშია.

ქორწინებამდე

ხელშეკრულება ფორმდება, მაგრამ ძალაში ქორწინების რეგისტრაციის მომენტიდან შედის. თუ ქორწინება არ შედგა, ის უბრალოდ არ ამოქმედდება.

ქორწინების პერიოდში

ძალაში შედის დამოწმებისთანავე ან იმ თარიღიდან, რომელიც ტექსტშია მითითებული. ეს სრულიად ნორმალური და ხშირი ვარიანტია: ბევრი წყვილი ხელშეკრულებაზე მაშინ ფიქრობს, როცა ბიზნესს იწყებს, დიდ ქონებას იძენს ან საზღვარგარეთ გადადის.

ერთი პრაქტიკული შენიშვნა: ქორწინების პერიოდში დადებული ხელშეკრულება, რომელიც უკვე შეძენილი ქონების რეჟიმს ცვლის, უფრო დეტალურ ჩამონათვალს ითხოვს - რა ქონებაზე რა შეთანხმდა, კონკრეტული იდენტიფიკაციით.

რა შეიძლება ჩაიწეროს

• უკვე არსებული ქონების რეჟიმი - რომელი რჩება პირად საკუთრებად და რომელი ხდება საერთო.
• მომავალში შესაძენი ქონების რეჟიმი - ზოგადი წესით ან კატეგორიების მიხედვით: უძრავი ქონება, ავტომობილები, საინვესტიციო აქტივები, ბიზნეს-წილები.
• შემოსავლების რეჟიმი - ხელფასი, ბიზნესის მოგება, ქირა, დივიდენდი.
• ვალდებულებების განაწილება - ვინ აგებს პასუხს რომელ ვალზე. განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია, თუ ერთ-ერთი მეწარმეა.
• ოჯახის ხარჯებში მონაწილეობა - პროპორციები ან კონკრეტული ვალდებულებები.
• ქონების გაყოფის წესი განქორწინებისას - პროპორციები, კონკრეტული ობიექტების განაწილება, კომპენსაციის მექანიზმი.
• საცხოვრებლით სარგებლობა განქორწინების შემდეგ.
• უცხოეთში არსებული ქონების რეჟიმი - გასათვალისწინებელია, რომ სხვა ქვეყნის სამართალი შეიძლება საკუთარ წესებს აწესებდეს.

რა არ შეიძლება ჩაიწეროს

ეს ზღვარი მნიშვნელოვანია: ხელშეკრულება ქონებრივი დოკუმენტია და პირად ურთიერთობებს არ არეგულირებს.

• ბავშვებთან დაკავშირებული საკითხები - ვისთან იცხოვრებს ბავშვი, როგორ იქნება ურთიერთობა, ალიმენტის ოდენობა. ეს ბავშვის ინტერესებით განისაზღვრება და წინასწარი შეთანხმებით ვერ დაიხურება.
• პირადი, არაქონებრივი ვალდებულებები - ვინ როგორ მოიქცევა, ვინ რას გააკეთებს ოჯახში.
• პირობები, რომლებიც ერთ მეუღლეს უკიდურესად არახელსაყრელ მდგომარეობაში აყენებს. ასეთი პუნქტი შეიძლება ბათილად იქნეს ცნობილი.
• ქმედუნარიანობის ან სასამართლოსთვის მიმართვის უფლების შეზღუდვა.
• მესამე პირთა უფლებების შელახვა - მაგალითად კრედიტორებისგან ქონების დამალვა. ეს არ იმუშავებს და ხელშეკრულებაც შეიძლება გასაჩივრდეს.

ნოტარიუსი ვალდებულია ეს ზღვრები აგიხსნათ და უარი თქვას იმ პუნქტების დამოწმებაზე, რომლებიც კანონს ეწინააღმდეგება.

სავალდებულო სანოტარო ფორმა

საქორწინო ხელშეკრულება იმ იშვიათ დოკუმენტთა რიცხვშია, რომლებსაც კანონი სავალდებულო სანოტარო ფორმას უწესებს.

ეს ნიშნავს, რომ:

• მარტივი წერილობითი შეთანხმება ბათილია - მას სამართლებრივი ძალა არ აქვს, რაც არ უნდა დეტალურად იყოს დაწერილი და რამდენ მოწმესაც არ უნდა ჰქონდეს ხელი მოწერილი;
• ნოტარიუსი შინაარსზეც აგებს პასუხს - ის ამოწმებს პირობების კანონიერებას და არა მხოლოდ ხელმოწერებს;
• ორივე მეუღლის დასწრება აუცილებელია ან თითოეული უნდა იყოს წარმოდგენილი სათანადო მინდობილობით;
• ცვლილებაც სანოტარო ფორმით ხდება.

სწორედ ამიტომ არ არსებობს „მოკლე ვერსია" ან ინტერნეტიდან გადმოწერილი შაბლონი, რომელიც იმუშავებს - ტექსტი კონკრეტულ სიტუაციაზე უნდა აეწყოს.

საერთაშორისო წყვილი და უცხოური ქონება

ეს ჩვენი ერთ-ერთი ყველაზე ხშირი შემთხვევაა: ერთი მეუღლე ქართველია, მეორე - უცხო ქვეყნის მოქალაქე.

• გამოსაყენებელი სამართალი. ცალკეულ შემთხვევაში მხარეებს შეუძლიათ მიუთითონ, რომელი ქვეყნის სამართალი გამოიყენება მათ ქონებრივ ურთიერთობებზე. ეს რთული საკითხია და შეხვედრაზე ცალკე განიხილება.
• უცხოეთში არსებული ქონება. ქართული ხელშეკრულება ავტომატურად არ მოქმედებს სხვა ქვეყანაში: მას სჭირდება აპოსტილი, თარგმანი და ხშირად იმ ქვეყნის სამართლის გათვალისწინებაც. ზოგიერთი ქვეყანა უცხოურ საქორწინო ხელშეკრულებას საერთოდ არ ცნობს უძრავ ქონებაზე.
• პარალელური ხელშეკრულება. როცა ქონება ორ ქვეყანაშია, ხშირად უკეთესია თითოეულ ქვეყანაში ცალკე ხელშეკრულება, რომლებიც ერთმანეთს არ ეწინააღმდეგება.
• ენა და თარჯიმანი. თუ ერთ-ერთი მეუღლე ქართულს არ ფლობს, თარჯიმნის დასწრება სავალდებულოა და აქტში ფიქსირდება.

ჩვენს ოფისში ტექსტს ორენოვნად ვაწყობთ პარალელური სვეტებით და თარჯიმანიც იმავე შენობაშია - ეს განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია დოკუმენტში, სადაც ყოველი ფორმულირება ქონებრივ შედეგს იძლევა.

რა უნდა მოიტანოთ

• ორივე მეუღლის პირადობის დოკუმენტი - ორიგინალი, მოქმედი. უცხოური პასპორტი ჩვეულებრივ ნოტარიულ თარგმანს საჭიროებს.
• ქორწინების მოწმობა, თუ უკვე დაქორწინებული ხართ. უცხოური მოწმობა - აპოსტილით და თარგმანით.
• ქონების ჩამონათვალი დამადასტურებელი დოკუმენტებით: ამონაწერი საჯარო რეესტრიდან, ავტომობილის სარეგისტრაციო მოწმობა, ამონაწერი სამეწარმეო რეესტრიდან.
• ინფორმაცია ვალდებულებებზე, თუ მათი განაწილებაც შედის შეთანხმებაში.
• თქვენი შეთანხმების არსი - რაზე ხართ შეთანხმებული. ტექსტს ჩვენ შევადგენთ.

საქორწინო ხელშეკრულება წინასწარ ჩაწერას ითხოვს. ჩვეულებრივ ორ შეხვედრას ვგეგმავთ: პირველზე ვარკვევთ, რაზე თანხმდებით, და ვადგენთ პროექტს; მეორეზე ორივე მხარე ეცნობა ტექსტს და აწერს ხელს. ეს დრო არ არის დაკარგული - სწორედ პირველ შეხვედრაზე გამოაშკარავდება ის საკითხები, რომლებზეც წყვილს სხვადასხვა წარმოდგენა ჰქონდა.

როგორ მიმდინარეობს პროცედურა

1. პირველი შეხვედრა. ნოტარიუსი ესაუბრება ორივე მეუღლეს, არკვევს მიზნებს და უხსნის, რა არის შესაძლებელი და რა არა.
2. ქონების და ვალდებულებების ინვენტარიზაცია. რა არსებობს დღეს და რა სტატუსი აქვს თითოეულს.
3. პროექტის მომზადება, საჭიროების შემთხვევაში ორენოვნად.
4. პროექტის გაცნობა. ორივე მხარეს ეძლევა დრო, რომ ტექსტი წაიკითხოს, საჭიროების შემთხვევაში საკუთარ იურისტთან განიხილოს.
5. ხელმოწერა და დამოწმება ორივე მეუღლის დასწრებით, საჭიროების შემთხვევაში თარჯიმნით.
6. რეგისტრაცია. თუ ხელშეკრულება უძრავი ქონების რეჟიმს ცვლის, საჭიროა შესაბამისი ცვლილების რეგისტრაცია საჯარო რეესტრში.

შეცვლა, მოშლა და შეწყვეტა

• შეცვლა ნებისმიერ მომენტში შესაძლებელია, მაგრამ მხოლოდ ორივე მეუღლის თანხმობით და იმავე სანოტარო ფორმით. ცალმხრივად შეცვლა შეუძლებელია.
• მოშლა - ასევე ორმხრივი შეთანხმებით. ამის შემდეგ მოქმედებს კანონით დადგენილი ნაგულისხმევი რეჟიმი.
• განქორწინება - ხელშეკრულება სწორედ ამ მომენტისთვისაა და მისი ქონებრივი დებულებები აქ ამოქმედდება.
• გასაჩივრება სასამართლოში - შესაძლებელია, თუ ხელშეკრულება ერთ მეუღლეს უკიდურესად არახელსაყრელ მდგომარეობაში აყენებს, დადებულია მოტყუებით ან ზეწოლით, ან თუ ქმედუნარიანობა სადავოა.

გასაჩივრების რისკის შესამცირებლად ვაკეთებთ სამ რამეს: ორივე მხარეს ვაძლევთ დროს ტექსტის გასაცნობად, ვურჩევთ ცალკეულ იურიდიულ კონსულტაციას, და ტექსტს ვწერთ ისე, რომ აშკარა დისბალანსი არ იყოს. ეს ხელშეკრულებას ბევრად უფრო მდგრადს ხდის.

ხშირი მცდარი წარმოდგენები

1. „ეს იმას ნიშნავს, რომ განქორწინებაზე ვფიქრობთ." ხელშეკრულების დებულებების დიდი ნაწილი სწორედ ქორწინების პერიოდს ეხება: ვინ რას განკარგავს, ვის სჭირდება თანხმობა, როგორ იყოფა ხარჯები.
2. „ბინა ჩემს სახელზეა, ესე იგი ჩემია." რეგისტრაცია ქონების რეჟიმს არ განსაზღვრავს. ქორწინებაში შეძენილი ქონება ტიპურად საერთოა, ვისი სახელიც არ უნდა ეწეროს ამონაწერში.
3. „ხელწერილიც გამოდგება." არა. სავალდებულო სანოტარო ფორმის დარღვევა ბათილობას ნიშნავს.
4. „ბავშვის საკითხებსაც ჩავწერთ." ბავშვთან დაკავშირებული საკითხები ამ ხელშეკრულების საგანი არ არის.
5. „ის ვალებისგან დამიცავს." ნაწილობრივ დიახ, მეუღლეთა შორის. მაგრამ კრედიტორებისგან ქონების დამალვის მიზნით დადებული ხელშეკრულება არ იმუშავებს.
6. „ერთხელ დავწერეთ და სამუდამოდ." ის ნებისმიერ დროს იცვლება ორმხრივი შეთანხმებით და ღირს მისი გადახედვა, როცა ქონებრივი მდგომარეობა არსებითად შეიცვლება.

კავშირი მემკვიდრეობასთან

ეს ის ადგილია, სადაც ორი დოკუმენტი ერთმანეთს ავსებს და მათი ცალკე განხილვა შეცდომაა.

საქორწინო ხელშეკრულება განსაზღვრავს, რა არის საერთო და რა პირადი. სწორედ ეს გათვლა გამოიყენება გარდაცვალების შემთხვევაშიც: გადარჩენილი მეუღლე ჯერ იღებს თავის საკუთარ წილს როგორც თანამესაკუთრე, და მხოლოდ დარჩენილი ნაწილი ხდება სამკვიდრო.

პრაქტიკული შედეგები:

• ხელშეკრულება პირდაპირ აისახება იმაზე, რა ოდენობის ქონება შევა სამკვიდროში;
• მეორე ქორწინების შემთხვევაში ის შვილების ინტერესებსაც განსაზღვრავს;
• ანდერძთან ერთად ის სრულ სურათს ქმნის - ვისთვის რა რჩება ქორწინების პერიოდში, განქორწინებისას და გარდაცვალების შემდეგ.

თუ ორივე დოკუმენტი გჭირდებათ, ერთ შეხვედრაზე განვიხილავთ - ისე, რომ ერთმანეთს არ ეწინააღმდეგებოდნენ.

საფასური და ვადა

• სანოტარო ტარიფი სახელმწიფოს დადგენილია და ყველა ნოტარიუსთან ერთნაირია.
• თარგმანი და თარჯიმანი ცალკე ისახება, თუ ერთ-ერთი მეუღლე ქართულს არ ფლობს.
• უცხოური დოკუმენტების დამოწმება - ცალკე.
• რეგისტრაცია რეესტრში, თუ უძრავი ქონების რეჟიმი იცვლება - ცალკე მოსაკრებელი.
• ვადა - ჩვეულებრივ ორი შეხვედრა: პირველი 40-60 წუთი, მეორე 30-40 წუთი. მარტივ შემთხვევაში შესაძლებელია ერთ შეხვედრაშიც.
• ჩაწერა აუცილებელია - ეს არ არის აქტი, რომელზეც უბრალოდ მოდიან სამუშაო საათებში.

ხშირი სცენარები

ქართველი და უცხოელი ქორწინდებიან თბილისში

ორენოვანი ტექსტი, თარჯიმანი ადგილზე, ცალკე დებულება უცხოეთში არსებული ქონების შესახებ. ერთ-ერთი ჩვენი ყველაზე ხშირი შემთხვევა.

ერთ-ერთ მეუღლეს ბიზნესი აქვს

ხელშეკრულება განსაზღვრავს, რომ კომპანიის წილი პირადი საკუთრებაა და მისი ღირებულების ზრდა საერთო ქონებად არ ითვლება. ეს პარტნიორებსაც იცავს.

მეორე ქორწინება, შვილები პირველიდან

ხელშეკრულება ანდერძთან ერთად იწერება, რომ ორივე მხარის ინტერესი დაცული იყოს და მომავალში დავა არ წარმოიშვას.

ბინა ქორწინებამდე იყიდა, მეორე მეუღლე რემონტს აფინანსებს

ხელშეკრულება აფიქსირებს, როგორ ჩაითვლება ეს ჩადება - პირად ვალად, საერთო წილად თუ კომპენსაციის უფლებად.

წყვილი საზღვარგარეთ გადადის

ხელშეკრულება ქართულ ქონებაზე, ხოლო ახალ ქვეყანაში - ცალკე, რომ ორივე სისტემაში მოქმედებდეს.

ხშირად დასმული კითხვები

სხვა სანოტარო მოქმედებები